.$Qi!= $!R FJJ'1X3οߔK VrMsʚaX'v#aV8@Ro0`ր%cN84>Dxˈ:e|c<%8 r!GOOMBAGOOMBAGMBAHٟHYHdAD dT,0Q 4 4:9Q 4 4:N8Q 4 4: S 4:8  0S`H`hH`/.$Qi!= $!R FJJ'1X3οߔK VrMsʚaX'v#aV8@Ro0`ր%cN84>Dxˈ:e|c<%8 r!GOOMBAGOOMBAGMBA 0Uih7 RUD@ 0X@ q`PUUQ HAptbd5Q1QUUQl)`D` P@ @I Hps'6FTQE%In@p`P+5@;7g;#Oh(qF&PRQ oOwww.a$PcWЏ`^&'_ ?dP@*Q?piIp`5SQUEU`ߖ_p`_c~P?@G@FTtU4b_`dHpw6fP0;UhGsPpIwrF@TPAUE@?c@`@wGfaUP ?Ph`tp@ff1UU$b!o{׀(2?ulB_a{%aQbrf>)< ^ 5~C?B{A H7p6 `^Q5UU@IFtrdUQE@??faUR0U?@)A)(wJfZS00%1[1F!wpfU!U UU4AwwGf~_ @DwfaS#P`@A0PU@k_ ! T?2ifa$UEDQ$!?^%^?#I@hwttFbBEqA  wBd@Q@biq_TR0BC?ww??QbTUBU4$??dQC!?ۙA_swwbE3_Ai~$_~`1P0S$I`QiÆqw 6UT'@i `h`GGGf&A%`iݑhHq#FF]E$E~a Iqi!GOETHH#`P1a C@q@81b@r6F0`ffPFR??01?HB*i8btwa79*Q@ _ TPp#```0w%FS ?`0660SS R8 DqF6 Qy@`p?TPU4q? ~@  7 _0\/zz @0H??*kp3$$$$RSSC4FF%RteC4VG%RddC455%BBBBX=RJZ9gs{X=LJZ1gs{gCClC)C] 𵆰KN$kIHRR!B!GOys@-h$U`!!4, W@  7B  ?' xG 7(9"HBa8dI# h@C8!> - @'% x 7 / ' L '` h #@ Hx( GhCXC C2C J'PhR{3:3z;@* 9+ѐpGhC񵂰 )Hh.8PCpR(0 9 B %($EHh( "B"1# .1o0:0z!@4B Hh ))IBIIIBIIAG1hCHIh h`B@@#@Oi#B i1a)ۉ HaaI ` !@CpGhCCC!"R( KR(HQ1B !HpG0  #GK *KK#A#CETS0 \ ,!!1BCR0(۰pG0*A A"I2 "HpG@I" pG@NhH1iCA@@ 0a xA(h (ya` h 7B  ?'! 1@#BHМC` GC "JI# h@#[B EHpEI hO#'<pK $x#Cp"Cp8< $Qx9K!CQph !#B!`4I`4I3IMH`$] h`!!4,*L C8a!Lhi@Hhh (ڠ!I!IXH` 8@H8@$( 2`!4 ,L C I  IMGC2lCC `8` $M/`U/ HC(a/ / ` Ӯh/ѰI/IX` @/(/ H @O8CGC h`` G G Oh 0*2Rh"B"]GCK"hB"%0NGCB828!RGOFFONwith RONOFFSLOWMO5min10min30minOFFIIIIIIIIIIIIIIINormalTurboCrapProtGBAGBPNDS1P2PLink2PLink3PLink4PBlackGreyBlueNoneYellowGreyMulti1Multi2ZeldaMetroidAdvIslandAdvIsland2BaloonKidBatmanBatmanROTJBionicComCV AdvDr.MarioKirbyDK LandDMGMGBSGBCGBAGBAuto Goomba Pogoomba ' I" ;`AHx('@I XhF? @HAIx XiFhFiF" F;O @ 2 2 > GPowered by XGFLASH2.com 2005uChav2.2 on wC`C`B autofire: A autofire: 2`Controller: Display->Other Settings->Link TransferSleepRestartSave State->Load State->Manage SRAM->Exit Q" 6h:H;Ix X:hFiF 8H8Ox8:XhFiF 6L7Ix X6hFiF x4I X4hFiF 4H4h :XhFiF y0:XhFiF /H/x:XhFiF /H/hhFiF G Other Settings(`VSync: _`FPS-Meter: C`Autosleep: `EWRAM speed: 2Swap A-B: Autoload state: (Goomba detection: PaGame Boy:  " HIh XhFIiF 7HIx XhFfOKBa  @&60`.CH p ;pAH[#  >Np00Xp!000pp@;p#C3H&1H1A1HA(1%H&V f>Й(`]0 Z&v  # 06N<,$$ 4D=- Hh. 47?/ JGgCTCC brac#\T3:рpG H!I LhB 8hB <`x`Gg1W!"Cxx;Cx?;Cx?;CY02*ۀpG e") |"* wZ'?рG Write error! Memory full. Delete some games.1K1Oh#[<f'BC#fB7B+) #[B 5 (92>.'C.`h`=- 9*d'C'``` I02 `!Ip02B @I9 GCg^)2:p01ypG "S!H9 !7< 9< !7< }9 79 G00:00:00 - 00/00kKCIh h&1+AL! + + h)89B)) !`  Y'# ` B )"B" 0 1_Bѡh7  &.ѽB  i"2 D/"3 =( ("B" 0." )7 (" H` `GCgPush SELECT to deleteSave state:Load state:Erase SRAM:CKL(#[30 g``Hh`Hh2`HOx(8I Hh1.1"8NGg0CPCuCgCTC LjF ` (ќG  "! h-!h8BH ` 8@jF (H8@C #L!:#k LjF `  @"! h("! h 8@jF H8@GgCd#C% I NBh3B1` *I `GgCIh" J)0% )>hI`GgCH#h@pGlC( Hh/jF!(HhGPCTC(јG ") O#!";HhjF!v( "!6( g Saving.gPC(4! N(-h()!D("#[M0"#K!I H631!"H`!8Gg0!HKJ?"!GgA(< Hx8Hhw! ! -hB "RIH<// "Ah J00""RIH"GdCPCHx"Hh-jF! (hBE"R I HjF!8(zGdCPC  .MiF(`(G @&h%(B(!{%mH5hB#[B I") `%5<- M"!(h)h8BH(` 8@iF ( H8@CpC ROM not found.I(IjF! ("L#[0" IHhqHhHqHIx xCI x CI xICqHxHhO`/"! #[0"Gg0g8\_C(C_dCPC(!jF! (Jy`Ay J`y Jp!@ Jp!@ J#pI@@ pG8\_C(C_&O(C !I%=p70BjF! Z(L#[0"IHJhqHhHqHxqxyCq/`"! #[0"Gg0g8\_CC8O8J9j `%3L.S][D/7>W S BՉ-63CCBiсщ) щIaZ %KB$H!!с!C P CKBH!KBH!KBPh(Е`h(Аh8`HH8bH#CpG!`Q`сQ`gC @0&@  HKhB Hx( H! I CII#CpGC0vC CB0ӄFR) xp@Iу:Ӱɸ:Ұ 2 p Cp p p xpI@R`FpG CCXPpGR\TpG/Y@P@ KRB#BBRB[AB Z@P@Y@pGGGGG G(G0G8G CфF0 LC+@# @pB0`FpG xpI[*pG2x+ x1p2+pG/KRB#BBRB[ABpGFCˀ  xx[IR gFpGFRp@: C C  :ӁTR`FpGxG0`B @ @   !QR B0`BaB/F C ӰL;C+@рҰ xpI@+ R`FpG p@R`FpGxG--N< \/ Divide by zero///4 ,P$PP //38//1e "" \  /\ \$/< }Ϡ0\ }Ϡ@\  @0}ϠP\ // XTS4xVͫ0 FhnzZ~h2 0;.Yk  RT;h;h;h;;;T; T; = = =<<<<<===<<<<<<" =l=H=T; O-<04 +**)HAIB*@/@GPO|xt,`- .{H x@@44P,T(X$\ㄔGO 2 ZB^?O/pD-逡$ b(`4@ 0 PPQ0S$pD/XCP ` w9`9@9,C BB4Cx0@P`x404x40x4L-`ጠ匰Z @O PPQP$T0IE?@  L/xxxx h>P`@: ;;,'t,C2\+phà`àbàcàdàeàhàiàlàmàpàrà`sàtàu` àxàyà|à}ààà`bcdehilmprs`tu` xy|}wxFFFG8GhGGG H(??(@@(AA(B?(M3"o{3"o{3"o{3"o{UUUUUUUUUUUUUUUUUUZJZcUUUތk)ZcZJggU F%)YZJZcޢBk{URZJ!1sJ!!scR)祥{))Bu)ksJ!!scR)祥{))BތZsJ!!kkcB{))BȐPDBRRRRZZk{!BRZ{9RZ{9RZ{9Zk{!Bε!)99JZ9ﭥkZZB猥BRkRRRBZޜkf!BRUURBΌZR>sB3 wx#5 ZM`) UUUѩQH%GGM[jcBs{!%   @h*>` ; 8L 50@  ,$ /P-"P-p???????-???/@-L =@P 1 @@@0S@/0S@/                  @-BJRZbjrz "&.B1.07, T\ 0P@0/P00/$0/  R 0/޼ DP`l  0܀P:O-@PB A  ᠀堐cp@DA`PPP` \ EX P: O 0@-S"I 0  \0 Π0 S( 000 Q@@Ao 0!CexV4-$2X$QP$? @P,,0 R :Q0A 2 --N< \  Divide by zero!"!!"!"!!""!!"!""""!"!!""!!"!""""!!!!!!""""!"!!"!!!!!!!"!!""!!"!!!!!!!"""""!!"!!!!!!!!!!!!!0CFGNINTENDOxG[?xGbxGDxG\?xGZxGxG\xG xGxGxGexGxGqxGxGXTW@XTW@XTWXXTW$ %Ƞ B.瀀XTWX XTW2T12@XTW21TE112@XTWX\ကXTW0@2#D#@XTWČ~ B. B.XTW'1p2#!2XTW%Ƞ +LကXTWXE XTWe\2T12eT@XTWe\21TE112eT@XTWTXကXTW0L2#@#L@XTW$ PI@XTWhXTW$ &Ƞ B.瀀XTWh XTW2d12@XTW21dF112@XTWhlကXTW0E@2#@XTWXTW'1p2#!2XTW&Ƞ +LကXTWhF XTWfl2d12fd@XTWfl21dF112fd@XTWdhကXTW(0d@2E@XTW@HXTWxXTW$ 'Ƞ B.x XTWx XTW2t12@XTW21tG112@XTWx|ကXTWD QDR T"@ 22#1@XTW@T 2231@XTW@HXTW'1p2#!2XTW'Ƞ +xLကXTWxG XTWg|2t12gt@XTWg|21tG112gt@XTWtxကXTWD$ 2@XTW@HXTW|XTW$ 'Ƞ B.xG XTW||倀XTW'Ƞ + 212  B.XTW'Ƞ + 21@112  B.XTW'Ƞ B.XTW12@XTW@HXTW|'1p2#!2XTW'Ƞ +xGLကXTW|@|倀XTW2D12@XTW21DD112@XTWLကXTW22#@XTWXT@XTWXP@XTWXT@XTWXP@XTWXT@XTW'Ƞ +X\ကXTWXP@XTWT%T@XTWT&T\@XTWTP@XTWT'T\@XTWTP@XTW'Ƞ +TXကXTWT$T@XTWh`@XTWhd@XTWhd@XTWh`@XTWhd@XTW'Ƞ +hlကXTWh`@XTWd%dl@XTWd`@XTWd&d@XTWd'dl@XTWd`@XTW'Ƞ +dhကXTWd$d@XTWxp@XTWxt@XTWxp@XTWxt@XTWxt@XTW'Ƞ +x|ကXTWxp@XTWt%t|@XTWtp@XTWt&t|@XTWtp@XTWt't@XTW'Ƞ +txကXTWt$t@XTW% 'Ƞ B.瀀XTW%'Ƞ B.瀀XTW& 'Ƞ B.瀀XTW&'Ƞ B.瀀XTW' 'Ƞ B.瀀XTW'Ƞ  B.瀀XTW PI@XTW@H$ 'Ƞ B.瀀XTWD@XTWD@XTWD@XTWD@XTWD@XTWD@XTW'Ƞ +LကXTW$@02!2D@XTW$D02!2@XTW$@02!2D@XTW$D02!2@XTW$@02!2D@XTW$D02!2@XTW'Ƞ +$L02!2XTW$@02!2@XTW(!$@02!2@XTW(!$@02!2@XTW(!$@02!2@XTW(!$@02!2@XTW(!$@02!2@XTW(!$@02!2@XTW'Ƞ + (!$@02!2XTW(!$@02!2@XTW$@T02 2#!2@XTW$DT02 2#!2@XTW$@T02 2#!2@XTW$DT02 2#!2@XTW$@T02 2#!2@XTW$DT02 2#!2@XTW'Ƞ +$LT02 2#!2XTW$@T02 2#!2@XTW2##?$@2# 2#D1!2@XTW2##?$@2# 2#D1!2@XTW2##?$@2# 2#D1!2@XTW2##?$@2# 2#D1!2@XTW2##?$@2# 2#D1!2@XTW2##?$@2# 2#D1!2@XTW'Ƞ + 2##?$@2# 2#D1!2XTW2##?$@2# 2#D1!2@XTW2@1@XTW2D1@XTW2@1@XTW2D1@XTW2@1@XTW2D1@XTW'Ƞ +2L1XTW2@1@XTW0@41@XTW0D41@XTW0@41@XTW0D41@XTW0@41@XTW0D41@XTW'Ƞ +0L41XTW@1@XTW0@1@XTW0D1@XTW0@1@XTW0D1@XTW0@1@XTW0D1@XTW'Ƞ +0L1XTW0@1@XTW$T02 2#!2@XTW$T02 2#!2@XTW$T02 2#!2@XTW$T02 2#!2@XTW$T02 2#!2@XTW$T02 2#!2@XTW'Ƞ +$ T02 2#!2XTW$T02 2#!2@XTWg XTW|Ě -,XȌ,Ȍ|ĊTXXTW XTW -XTWa XTW%|ĚL|Ċ --,Ȍ ,Q XTW$L02!2XTWI|ĚL|Ċ --,Ȍ ,Q  -XTWXTW@H|Ě -,Ȍ,Ȍ|Ċ -XTWXTWXTW I|ĚL|Ċ --,Ȍ ,Qf  -XTW (!$@02!2XTWI XTW|Ě -,hȌ,Ȍ|ĊdhXTWJ XTW XTW&|ĚL|Ċ --,Ȍ ,Q XTW$LT02 2#!2XTWIOhXTWXTW}XTW 2##?$@2# 2#D1!2XTWI& $ XTW|Ě -,xȌ,Ȍ|ĊtxXTW%( $ v뀀XTW'|ĚL|Ċ --,Ȍ ,Q XTW2L1XTWI |(!|02 "2XTW' -@XTWČ$  B.XTW0L41XTWI( LXTW|Ě -,Ȍ,HȌ|ĊL0P ;XTW%( oLကXTW@XTW  $|ĚL|Ċ --,Ȍ ,Q8 XTW0L1@XTWI0s|(!x02 "2XTW|t倀XTWČ +LXTW|Ě -,Ȍ,Ȍ|Ċ -H@H$ T02 2#!2XTWI80O- ģij,F.  !#RO/#>5:5`   h/<<3   4# R $# ,/  /"P" R" B4 4@ FxGQEĊQEĊ x ĊG @ĊQEOĊ$ P P@ $ @: $  vR $ $@ H  P  X ` @ I|ĚL|Ċ --,Ȍ ,Q  -XTWPFPFh>P01// \J" 3--:--. .:::::::.TA`AlAxAA:AAAAAAAAA:B B,B8BDBPB\B:::::::::BBBBBBBBBBBBBBBB@56d6677:477778::::::::::-::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: \(UWQL \UWQLRead from OAM. Wrote to OAM. \J2--:----:::::::-<@H@T@`@l@:x@@@@@@@@@:A AA$A0A  ˌ  ˌLT!L t >  ˌ  +xxxxSNtuuh>Ix^Z!`@@&9_9_9_9_`?DDDD@ D H L P T X T X  PO4OdO::::(;|;;;-<;:: v  (;=L<$<!Q@-U@ nO4rOP$ P$ P$ P$ P$ (;<<: 9: =0=:+ P CSv(;\=;;?(;=<:(;=::C9@-0<<<<8$@DA$HLI -$@DHL$T?99 0Px h8Tx0`|  P 8Lt@`4PhH 4 ` |       8 P l        4 P |        @ X t       $ @ X t       <X p0\(<Pdx @l4p$`(\$THH0Lh ,Hh(Dd0d<l (ldlBDTl$ X h P$     !(!d!!!!!0"X"""""#<#T#### $ $$$$:::::::(::::8 ;;D+bkGG@@>BEoE>B>RG>Uff s nٙgcnܙ3>CLAS OPWIG 003`4zCopyright (C)2000-2001 Pat Crowe. This Book Reader was distributed solely for the reading of classic books which are out of copyright. Program extends to address 3fffh. No responsibilty can be accepted for any breach of copyright nor for any other matter involved with material above this address. This material will have been added by a user of this program and not the author of this program. Please address any enquiries concerning breach of copyright or any other concerns, to that third party. >P Q1b͛ >a>&> > ͜:\ BS ( O>ͧ ͮ Ϳ ͮ G ͮ Q|r>>xE>@A>>@ v(́ Vw cog_ 9W -O G  < >O < >Oͳ S  (((# ("(*( */͘^# = >O| < >O|!>w# !6# 6#6# ! 6#6# 6# B͜ w  O> O͜Oͮ < 8>   G3 8  3 8 #@w    (=> O> >O͜Oͮ 0< O  ͟ w  ͮ y  {   G3  3  O w  ͮ y  > > >>!>A!@}|!* a* OG> > >>>!>A!@}|- = 3  -(>(>ʘ 3  u,#> >(og #F+Nx<(,x ͷ ͮ Q>$(>ͯ ͮ Q> (!В@(=3 y !В@y( 3 y >G ͮ Q O> |y (((( ($((!p(! !!!!~"  ! (q! (j!H (c!p (\! (U! (N! (G! (@! (9!: (2!b (+! &! !! ! !a* Przewi Wers Str. Roz. Wsz Liiku: Rivi Sivu Kapp LopBlttern: Zeil Seit Kapt AlleDfiler: Ligne Page Chap ToutScrolla: Rad Sida Kap Hela Lista: Linea Pagina Cap. Tutto Blader: Lijn Blad Hfdst Alles Bla: Linje Side Kap Alle Despl.: Lnea Pgina Cap. Todo Mudar: Linha Pagina Cap. Tudo Despl.: Lnia Plana Cap. Tot G<8-(>> 7 > O O ( u> 7 => G!x(~# * !6# x y!(#!@(!(!(!@y(=]T! P* P* P* P* > >A! y( >"" " N"O">A> >A! y( *GN 6*GO . * >!A 3  > >A!   # A! @6# x !~#(  o&MD)))  0( 8 V#F#' y z_k&)}o ! {(8=xw#wyw#wˇ@@>@>GHI!`>" " !` y(=> W>'('('(y !`Q'('('((,>O!`>" x >" x `>" x >Ow#<  6# !>"< ! "< !@6# ! 6# !>("< !  "< ́> /7G>/Gx>0(>>$ x >$@(D ɇƀhiA * >hiA * >h@iA * ɇƀjkA * >jk@A * ==|================<=MBFONTMonospaced @@@@@@@``@ @ @@@`@@ @@@@@ @ @@@@@ @`@ @@@ࠠ@@@@@ @ `   ࠠ @@ࠠࠠࠠ @@ @ @@ @ @ @@@ࠠࠠࠠ@@@@@ ࠠࠠ@@ࠠࠠ ࠠ @@@@@@@@@@@@ @@@`@@@@@`@@@ ` `@@  ࠠ ࠠ`@@@@@ࠠ @@@@@@ @@@@@@@ ࠠࠠࠠࠠ  @`@@@ @@  @ @@@@ @@@@@@@@@ @@`@`@ࠠ@`@@@@@@@@@@@@@@@@@ @@  @@ @ ࠠ@ @ @ @ࠠ @@`@@@@ @ @ @ ࠠ@ @ @ @@@@@@@@@@ࠠࠠ0@@@@@@   @@  @ @@@@ @@@`@@@@@@ @ @@@@ @@@ @` @ @@ @@`@@@ @ @ @@@ @@@@@@@@ࠠ @ࠠ@ࠠ@ࠠ@ࠠPࠠࠠ@ࠠࠠ@ @@ @@@@  @ @ P  @  @@ @ @ @@@@@@@@@@@@@@@@@  @ࠠ@ @ࠠ@Pࠠ@@@ @@ @  MBFONTVariable pitch PPPPP x(  @ࠠ@@@@@@@@@@@@@ @@@@@@@@@@ @ `   ࠠ @@ࠠࠠࠠ @@ @@ @ @ @@@ࠠࠠࠠ@@@@@ بȨࠠࠠࠠ ࠠ @@@@@@@P@@@@ @@@@@@ @@@@@@@ ࠠ ࠠ`@@@@@ࠠ @@@@@@ࠠ@@ࠠࠠ` ࠀ @P@  @ @@@@ @@ @@P```ࠠ@`@@@@@@@@@@@@@@@@@ @P@  @@ @ ࠠ@ @ @ @ࠠ@@HHP\T@ @ @ @ ࠠ@ @ @ @@@pPpࠠࠠ xx $HH$ xx@ @@@@ @@@`@@@@PPPPP@ H$H(8 8 ( @ @@ࠠ @ࠠ@Pࠠ@ࠠ@@ @  @@@ @@@@@@@@@pHHHHpȨ@ࠠ@ࠠ@ࠠPࠠPpp@Ȉ@ @@ @@@@@  @ @ P  @  @@ @ @ @@@@@@@@@@@@@@@@@p` @ࠠ@ࠠ @ࠠ@ࠠPࠠࠠ@@@@ @@ @ ࠠ PSc ct c*m c78 "OPOWIE WIGILIJNA" CHARLES DICKENS Rozdzia 1 Duch Marleya Zaczo si od tego,e Marley umar.To nieulegao wtpliwoci.wiadectwo zgonu podpisali:ksidz,urzdnik,grabarz i waciciel zakadu pogrzebowego.Scrooge,wsplnik Marleya,take je podpisa,a jego nazwisko byo cenione,cokolwiek by podpisa.Zwaszcza na giedzie. Stary Marley by martwy jak wiek w drzwiach;tak mwi znane angielskie przysowie. Czy Scrooge wiedzia o mierciMarleya?Oczywicie.Jakeby mogo by inaczej?Scrooge i on byli wsplnikami przezwiele lat.Scrooge by te jedynym spadkobierc,zarzdc, przyjacielem Marleya i jedynym czowiekiem,ktry szedza jego trumn.Przy tym Scrooge nie by zbytnio dotknity tym wypadkiem,bo okaza si doskonaym kupcem i w dniu pogrzebu obmyli korzystny interes. Scrooge nie kaza zamalowa nazwiska starego Marleya na szyldzie swego domu handlowego. Jeszcze po wielu latach na szyldzie nad drzwiami wejciowymi ich firmy mona byo czyta: Scrooge i Marley .Firma ta bowiem bya znana powszechnie.Nowicjusze w sprawach handlowych zwracali si do Scrooge a Scrooge albo Marley,on za odpowiada naobydwa nazwiska.Byo mu wyranie wszystko jedno. Trzeba te przyzna,e Scrooge mia siln rk,gdy szo o interes.Chwytaa ona,ciskaa,ze skry obdzieraa swoj ofiar,nie wypuszczajc jej,a po doszcztnym wyzyskaniu.By to jednym sowem chciwy i stary grzesznik.Twardy i ostry jak krzemie;zamknity w sobie, milczcy i samotny jak ostryga.Zimno wewntrzne wyostrzyo jego starcze rysy,wyduyo nos, zmarszczyo policzki,uczynio jego chd sztywnym,zaczerwieniao oczy i zabarwiao na niebiesko usta.Gniewnie brzmia jego ostry gos.Szron pokrywa jego gow,brwi i chud brod.Wnosi ze sob lodowat temperatur;zamraa ni swe biuro podczas upau i nie podwysza jej ani o jeden stopie nawet podczas wigilii Boego Narodzenia. Zmiany pogody nie miay wpywu na Scrooge a.adne ciepo nie mogo go ogrza,aden mrz bardziej ozibi.Niepogoda nie wiedziaa,z ktrej strony go zaatakowa,najwikszy deszcz,nieg,grad czy zawierucha miay nad nim wyszo pod jednym tylko wzgldem:one czsto okazyway si szczodrymi,spaday na wiat i ludzi hojnie,dla Scrooge a za takie pojcia, jak szczodro lub hojno w ogle nie istniay.Nie zdarzyo si,aby kto z przyjaznym umiechem zatrzyma go na ulicy i powiedzia: Kochany Scrooge,jak si masz?Kiedy mnie odwiedzisz? ebracy nie prosili go o jamun, dzieci nie pytay o godzin,adnakobieta ani mczyzna nie pytali Scrooge a o drog.Nawet psy lepcw musiay go zna,bo gdy nadchodzi wcigay swych wacicieli do domw lub na podwrka,a potem machay ogonami jakby chcc powiedzie:Brak oka jest lepszy od zego oka,mj niewidomy panie! Co to obchodzio Scrooge a?On tego wanie pragn.I samotnie przez ycie,odpycha od siebie wszelk ludzk sympati to,zdawao si,wybra Scrooge za cel i tego si trzyma niewzruszenie.Odstrczanie od siebie,przeraanie lodowatym chodem spotykanych ludzi byo dla niego tym,czym jest sodka legumina dla maych akomczuchw. Pewnego razu byo to wanie w wigili Boego Narodzenia stary Scrooge siedzia w kantorze i pracowa.Dzie by przejmujco mrony.Ludzie na ulicach chuchali w donie,bili rkoma o piersi i tupali dla rozgrzania.Zegary wybiy dopiero trzeci,a ju byo ciemno. Przez cay dzienie widziao si soca.W oknach ssiednichbiur migotay wiece.Mga wdzieraa si dopomieszcze,a bya tak gsta,e tony w niej domy na przeciwnej stronie wskiej ulicy.Patrzc na niskie mgy,mona byo sdzi,e natura,rozsiadszy si gdzie w pobliu,odbywaa jakie zowrogie praktyki.Drzwi biura byy otwarte;Scrooge wola mie na oku swego pomocnika,ktry siedzia obok w maej izdebce i kopiowa listy.Na kominku w pobliu Scrooge a tli si skromny ogie;w izdebce pomocnika ledwie arzy si jeden wgielek.Zzibnity pracownik nie mg podsyca ognia,bo Scrooge trzyma skrzyni z wglem w swoim pokoju.Ile razy pomocnik wszed z opatk,pryncypa grozi mu,e bd musieli si rozsta.Pomocnik owin szyj biaym szalikiem i usiowa ogrza si od wiecy;a poniewa nie mia do bujnej wyobrani, usiowania jego byy bezskuteczne. Wesoych wit,wuju!Niech ci Bg ma wswej opiece! odezwa si sympatyczny gos. By to siostrzeniec Scrooge a,ktry wszed tak nagle,e Scrooge zauway jegoobecno dopiero wtedy,kiedy ten do niego przemwi. C znowu za gupstwa??! mrukn Scrooge. Siostrzeniec Scrooge a rozgrza si szybkim chodem i cay by rozpromieniony;pikna twarz janiaa,oczy byszczay. wita nazywasz gupstwem,wuju? zawoa Jestem pewny,e nie mylisz tak! Przeciwnie,tak wanie myl odrzek Scrooge.I mam racj.Wesoych wit!Jaki ty masz powd,eby by wesoym?Ty,biedaku? Doskonale!rozemia si siostrzeniec. A jaki ty masz powd,eby by ponurym,wuju? Ty,bogacz? Scrooge,nie majc pod rk odpowiedzi,powtrzy znowu: Gupstwo!! Nie bd taki kwany,wuju! rzek siostrzeniec. Czy mog by inny gdera wuj kiedy zmuszony jestem y w wiecie gupcw? Wesoych wit!...Do licha z wesoymi witami!Zna ich nie chc!Czyme s wita Boego Narodzenia dla ciebie,jeli nie terminem pacenia rachunkw,a zwykle wtedy jeste bez grosza. Z kadym Boym Narodzeniem jeste o rok starszy,ale nie bogatszy.W ten dzie po sprawdzeniu ksig handlowych przekonujesz si,e po dwunastu miesicach galerniczej pracy nie masz odrobiny zysku...Gdybym by pracodawc,to kady idiota,wczcy si z yczeniem wesoych wit ,zostaby ugotowany w jego witecznej potrawie i pogrzebany z gazk choinki zatknit w serce.To byoby rozsdne i suszne! Wuju!! agodnie mitygowa go siostrzeniec. Siostrzecze!przerwa wuj surowo wi dzie Boego Narodzenia na swj sposb,a mnie pozwl obchodzi go po mojemu. Obchodzi!! powtrzy siostrzeniec. Ale ty go wcale nie obchodzisz,wuju. Daje mi ju pokj,do licha! sarkn Scrooge. Zobaczymy,co ci dobrego przynios tegoroczne wita.One ci zawsze duo dobrego przynosz! Przyznaj,e wiele byo sytuacji,z ktrych mogem wycign korzyci,a jednak nie wykorzystaem ich odpar siostrzeniec. Midzy innymi,wita Boego Narodzenia!Mimo to zawsze myl o nich nie tylko jak o czcigodnej pamitce dla ca ego chrzecijaskiego wiata,ale take jak o chwilach bardzo upragnionych.S to bowiem chwile dobre,pokrzepiajce,radosne. Zawsze oczekuj ich z serdecznym pragnieniem i obchodz z radoci.S to w dugim kalendarzu rocznym jedyne dnie,w ktrych wszyscy,kobiety i mczyni,jakby na podstawie wsplnej ugody,otwieraj swe czsto zaryglowane serca i myl o biedniejszych blinich.I dlatego,wuju,cho wita te nigdy nie wzbogaciy mnie ani o ziarnko srebra czy zota,wierz, e przyniosy mi niejedno dobro i jeszcze przynios mi wiele radoci.Dlatego te chwal je. Pomocnik Scrooge a,lczcy nad robot w ssiedniej izdebce,gorco przyklasn tym sowom,spostrzegszy jednak niewaciwo swego entuzjazmu,zacz drtwymi z zimna palcami poprawia ogie na swym kominku.W efekcie zgasi ostatni iskierk. A to co znw za moda odrywania si od pracy i wtrcania si tam,gdzie nie potrzeba? zgromi go ostro Scrooge.Odezwij si pan cho swkiem jeszcze,a upamitni ci dzie Boego Narodzenia dymisj...Jeste nie lada mwcdoda,zwracajc si do siostrzeca. Dziwi mnie,dlaczego dotychczas nie zasiadasz w parlamencie. Nie gniewaj si,wuju!Przyjd do nas jutro na obiad. Scrooge odpowiedzia z ironi,e z pewnoci przyjdzie i e zaraz zaczyna si szykowa.Nie ma nic lepszego do roboty.Siostrzeniec zrozumia,e bya to stanowcza odmowa.Zapyta wic agodnie: Dlaczego odmawiasz,wuju? A dlaczego oenie si?? Poniewa pokochaem!! Poniewa po-ko-cha-e! powtrzy Scrooge,przedrzeniajc go w ten sposb,jak gdyby mio i maestwo byy najwikszym na wiecie gupstwem poBoym Narodzeniu.Bywaje mi zdrw,drogisiostrzecze! Lecz ty,wuju,nigdy nie odwiedzie mnie take przed oenkiem.Dlaczeg wic podajesz to obecnie za powd odmowy? Bd zdrw!! powtrzy Scrooge. Niczego od ciebie nie potrzebuj i o nic ci nie prosz,dlaczeg wic nie moemy by przyjacimi? Bd zdrw!!-mrukn Scrooge. Przykro mi bardzo,e taki twardy.Nigdy nie mielimy adnego konfliktu,do ktrego ja dabym powd.Trudno!Uczyniem propozycj ze wzgldu na Boe Narodzenie,a chocia mi si nie udaa,zachowam pogodny i radosny nastrj.Zatem wesoych wit,wuju! Bd zdrw!! znw powtrzy Scrooge. I pomylnoci z Nowym Rokiem! Bde zdrw i odczep si ode mnie! zamrucza gronie Scrooge.Siostrzeniec opuci wuja.Przy drzwiach zatrzyma si,aby zoy yczenia pomocniko wi ,ktry cho przemarznity do koci okaza si cieplejszy od pryncypaa,odpowiadajc na yczenia uprzejmie i serdecznie. Macie drugiego idiot! mrucza Scrooge,syszc wymian ycze.Mj pomocnik, obarczony rodzin i zarabiajcy pitnacie szylingw tygodniowo na jej utrzymanie,mwi o wesoych witach !Komu tu chyba potrzebny szpital wariatw! Pomocnik,odprowadziwszy do drzwi siostrzeca Scrooge a,wpuci jakich dwch jegomociw.Byli to powani obywatele,o przyjemnej powierzchownoci;zdjwszy kapelusze, stanli przy biurku Scrooge a.Trzymajc wrkach portfele i papiery,skonili si uprzejmie. Firma Scrooge i Marley,jeeli si nie myl?zapyta jeden z nich,zagldajc do swej listy. Czy mam przyjemno mwi z panem Scrooge,czy z panem Marleyem? Pan Marley umar ju siedem lat temu odpar Scrooge. Nie wtpimy,e jego nastpca jest rwniejak on hojny i szczodrobliwy powiedzia go, przedstawiajc swoje penomocnictwo do zbierania ofiar dla biednych. Zaiste,Scrooge i Marley byy to dwie bliniacze dusze .Syszc niemiy wyraz szczodrobliwo ,Scrooge zmarszczy brwi,potrzsn gow i zwrci dokumenty. Z okazji tak wielkiej uroczystoci,panie Scrooge mwi w jegomo,nie zwaajc na to i ujmujc piro ludzie zamoniejsi nie uchylaj si od wsparcia ndzarzy i wydziedziczonych, ktrzy teraz wanie,podczas silnych mrozw,naraeni s na wielkie cierpienia.Jest zreszt zwykym obowizkiem zamonych,aby przychodzi z pomoc blinim pozbawionym jakichkolwiek rodkw do ycia... Albo to nie ma wizie??-przerwa mu Scrooge. Niestety,mamy ich bardzo wiele! odparjegomo,odkadajc na bok piro. A przytuki,domy pracy i domy poprawcze,czy te instytucje przestay istnie? zapyta znw Scrooge. I one,oczywicie,istniej,chocia naley pragn,eby si stay niepotrzebne. A zatem wszystkie te instytucje istniej i s czynne?bada gocia w dalszym cigu Scrooge. S czynne bez przerwy brzmiaa odpowied. Chwaa Bogu!Paskie danie i to,co pan na wstpie powiedzia,wzbudzio we mnie obaw,e co wstrzymao ich uyteczn dziaalno.Bardzo mnie cieszy,e tak nie jest. Poniewa powszechnie wiadomo,e wspomniane instytucje,pomimo usilnych zabiegw, nie s w stanie po chrzecijasku zaspokoi ani duchowych,anicielesnych potrzeb wszystkich biedakw,przychodzimy im z pomoc,zbierajc ofiary na dostarczenie chocia najbiedniejszym jada,napojw i rodkw do ogrzania zlodowaciaych mieszka.Wybieramy ten czas,poniewa w tak wielkie wita bieda najwicej daje si we znaki;zamoni za najwicej si raduj iuywaj sobie.Na jak sum mam pana zapisa? Prosz mnie wcale nie zapisywa odpowiedzia Scrooge. Rozumiem.yczy pan sobie pozosta ofiarodawc bezimiennym? ycz sobie,aby mnie zostawiono w spokoju rzek Scrooge. Skoro mnie panowie pytacie o moje zapatrywania,oto jest odpowied:nie ciesz si ani te nie uywam sobie podczas wit Boego Narodzenia i nie sta mnie na to,abym przyczynia si do wesooci i uywania prniakw.Wspieram instytucje,o ktrych wspomniaem;niech tam wic udadz si ci,ktrym nie jest dobrze we wasnych domach. Wielu nie moe si tam dosta,a wielu wolaoby raczej umrze,ni tam si znale zauway jegomo. Skoro wielu wolaoby raczej umrze odpar Scrooge nieche to uczyni i w ten sposb zmniejsz nadmiar ludnoci.Zreszt,prosz wybaczy,ja si na tych sprawach nie znam i w ogle mao mnie one obchodz. Moe si pan z nimi atwo zapozna,trzeba tylko troch serca i dobrejwoli. Ani myl,to nie mj interes.Wystarczy,jeeli czowiek zna i rozumie wasny interes i nie miesza si do cudzego.Mj pochania mnie cakowicie.Zatem mam honor poegna szanownych panw. Mczyni,widzc e nic nie wskraj,wzruszyli ramionami i wyszli.Scrooge za zabra si do pracy,w znacznie lepszym ni zazwyczaj nastroju. Tymczasem mga i ciemno jeszcze bardziej zgstniay;na ulicach ludzie biegli zzapalonymi latarniami przed cigncymi powozy komi,aby szy po waciwej drodze.Zabytkowa wiea kocioa,z ktrej gotyckiego okna ciekawie spoglda na Scrooge a stary,uszkodzony dzwon, znikna.Dzwon wybija teraz godziny oraz kwadranse wrd mgy z tak silnymi drganiami,jak gdyby mu zby szczkay z zimna. Mrz bowiem z kad chwil si wzmaga. Na rogu gwnej ulicy robotnicy,naprawiajcy rury gazowe,rozpalili wielkie ognisko,wok ktrego zebraa si gromadka obdartych mczyzn i dzieci;grzali oni swe skostniae rce i mruyli oczy,rozkoszujc si przyjemnym ciepem.Poniewa kranu wodocigowego nie zamknito,przeto wypywajca z niego woda krzepa,tworzc ponure krgi lodu.Wystawysklepw zdobiy gazki jody.Lampy owiecay blade twarze przechodniw.Skady drobiu i ywnoci urzdziy tak wspaniae wystawy,e zdawao si,i przyziemna myl kupna,sprzeday i targu nie ma z nimi nic wsplnego. Lord Major,burmistrz Londynu,w swoim paacu wydawa rozkazy pidziesiciu kucharzom i piwniczym,aby odpowiednio przystroili st witeczny,jak na dom takiego dygnitarza przystao.Nawet skromny krawiec,ktrego przed tygodniem skazano na pi szylingw kary za pijastwo i awantur na ulicy,da onie kilka szylingw:wysza ona z wychudym dzieckiem po sprawunki do miasta. Mga i mrok zwikszay si.Zimno przejmowao do szpiku koci. Pewien mody waciciel chudego nosa pochyli si przy dziurce od klucza do drzwi wejciowych kantoru Scrooge a,aby przedstawiciela firmy uraczy witeczn pieni;lecz zaledwie zdy wypiewa pierwsze wyrazy: Niech Ci nic nie zamci radoci..., gdy Scrooge pochwyci lini tak gronym ruchem,e biedak przeraony uciek. Wreszcie nadesza godzina zamknicia kantoru. Scrooge z niechci opuci swj stoek i w milczeniu da znak pomocnikowi,ktry natychmiast zgasi wiec i woy kapelusz na gow. Sdz,e pan yczy sobie by wolny przez cay dzie jutrzejszy? zapyta Scrooge. Jeli pan uwaa za waciwe... szepn niemiao pomocnik. Ja nie uwaam tego za waciwe.Jestem te pewny,e gdybym potrci panu z pensjinaleno za ten dzie,poczuby si pan pokrzywdzony? Pomocnik umiechn si agodnie. A jednak cign Scrooge pan nawet niepomyli o tym,e to ja mog si poczu pokrzywdzony,pacc panu wynagrodzenie za dzie witeczny. Pomocnik zauway lkliwie,e wito Boego Narodzenia przypada raz do roku. Liche to usprawiedliwienie okradania kieszeni swego pracodawcy zrzdzi Scrooge, zapinajc palto a pod brod.Mniejsza z tym.Waniejsze jest to,eby pan,zmarnowawszy na prniactwiecay jutrzejszy dzie,przyszed do pracy wczeniej dnia nastpnego. Pomocnik przyrzek zastosowa si do dania,po czym Scrooge wyszed,wci mruczc gderliwie. Kantor zosta zamknity w mgnieniu oka i pomocnik,otuliwszy szyj biaym,dugim szalikiem (biedak nie mia palta...),wesoo wybieg na ulic.Chcc uczci wieczr wigilijny, przejecha si ze dwadziecia razy po lodzie na Cornhill,nastpnie szybko popdzi do domu przy Camden Town,aby si jeszcze zabawi z dziemi w ok20\opwigW?j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} jiC }x}`XjPgc c  c 8* c 8t <ciuciubabk . Scrooge spoy skromny obiad w lichej garkuchni,do ktrej codziennie uczszcza,przeczyta znajdujce si tam dzienniki,po czym uda si do domu. Zajmowa lokal,w ktrym ongi mieszka jego zmary wsplnik.Skada si on z szeregu ponurych i pustych pokojw;mieci si w starym,ciemnym budynku,wznoszcym si przy kocu guchego zauka.Wielki dom nie harmonizowa z wsk i krtk uliczk.Robi wraenie, jakby znalaz si tuprzypadkowo,bawic si w czasie swej modoci z innymi domami w chowanego ,a zapomniawszy drogi powrotnej pozosta tu na zawsze. Dzi by stary i ponury.Oprcz Scrooge a nikt w nim nie mieszka.Reszta lokali bya wynajta na biura i kantory.Dziedziniec domu by tak ciemny,e nawet Scrooge,ktry zna kady kamie,przechodzi go po omacku.Mga i szron osnuy czarn bram tak szczelnie,izdawao si,e to duch smutku usiad na jej progu. Przy furtce tej bramy wisiaa wielka koatka.Scrooge widywa j kadego dnia rano i wieczorem,podczas swego dugoletniego zamieszkiwania w tym domu,Pewne jest,i posiada tak mao fantazji,jak moe aden czowiek w Londynie,nie wyczajc nawet czonkw Parlamentu i Rady Miejskiej.Mona te miao powiedzie,e Scrooge nie pomyla o Marleyu ani przez chwil do czasu,kiedy wspomnia o jego mierci tego popoudnia.Jak to si wic stao,e Scrooge,wsunwszy klucz w zamek drzwi,zamiast koatki zobaczy twarz Marleya... Tak,to bya twarz zmarego Marleya. Otaczao j sabe wiato,ktre zdawao si z niej promieniowa.Nie miaa ona ani gronego, ani przeraajcego wyrazu,spogldaa na Scrooge a tak,jak zwykle spoglda Marley na niego za ycia:podnisszy okulary na czoo.Wosy jego byy dziwnie zmierzwione,jakby gwatownym wichrem lub silnym strumieniem pary,a oczy,cho szeroko otwarte,byy martwe, co,w poczeniu z szar barw skry,czynio t twarz odraajc.Zdawao si jednak,e przeraenie,jakie budzi jej widok,pochodzio nie z samej twarzy,lecz wywoywa je jaki inny, niezwyky powd.Gdy Scrooge zacz si uwaniej przypatrywa,zjawa znikna i pozostaa tylko znana mu dobrze koatka. Mijalibymy si z prawd sdzc,e Scrooge nie by tym zjawiskiem wstrznity i e nie dozna uczucia przeraenia,obcego mu od dziecistwa.Leczrycho si opanowa,uj za klucz, ktry przed chwil puci,obrci go miao,wszed do sieni i zapali wiec. Zatrzyma si chwil w niepewnoci,zanim zamkn drzwi,i najpierw obejrza si uwanie poza siebie,jak gdyby obawia si ujrze ty gowy Marleya.Lecz na tylnej stronie drzwi nie byo nic,prcz rub i gwodzi,utrzymujcych koatk;mrukn wic co niezrozumiale i zatrzasn drzwi. Nagle rozleg si w domu trzask podobny do grzmotu.Kady pokj na pitrze i kada beczka w piwnicy zdaway si odpowiada mu echem.Scrooge nie by czowiekiem,ktrego podobne gosy mogy zatrwoy.Zaryglowa wic drzwi i przeszed spokojnie przez sie;idc na gr po schodach,posuwa si bardzo wolnoowietlajc drog wiec. Moe kto wyobraa sobie,e byy to wspaniae schody z dawnych czasw,gdzie atwo by si zmiecia kareta,zaprzona w szstk koni.Ot schody,prowadzce do mieszkania Scrooge a byy jeszcze szersze.Zmieciby si na nich nawet karawan i jeszcze zostaoby sporo miejsca.P tuzina ulicznych lamp gazowych nie owietlioby dostatecznie tych schodw,mona wic przypuszcza,e przy jednej mdej wieczce,ktr Scrooge sobie przywieca,byo dosy ciemno i ponuro. Szed jednak na gr,nic sobie z tego nie robic.Ciemno jest tania,a to byo sab stron Scrooge a.Znalazszy si w mieszkaniu,przeszed si po pokojach dla stwierdzenia,czy wszystko jest w porzdku.By moe tajemnicze przeistoczenie si koatki skonio go do ostronoci. Bawialni,jadalni,sypialni,schowek znalaz w zupenym porzdku.Nikogo pod stoem, nikogo pod sof;may ogie na kominku,na stole talerz i yka,may rondelek z kleikiem (Scrooge dosta z przezibienia kataru)na maszynce kuchennej.Nikogo pod kiem,nikogo w komrce,nikogo w szlafroku,wiszcym na cianie.W schowku te nic osobliwego:stare obuwie,dwa kosze na ryby,dwie zdarte szczotki,umywalnia na trzech nogach i pogrzebacz. Scrooge,uspokojony,zamkn drzwi na dwa spusty,co nie byo jego zwyczajem i tak ubezpieczywszy si od moliwych niespodzianek,zdj chustk z szyi,woy szlafrok,pantofle i czepek,po czym usiad przed kominkiem,zabierajc si do spoyciakleiku. Szczerze mwic,ogie na kominku by marny,zgoa niewystarczajcy na tak mron pogod.Scrooge musia przysun si blisko i dugo czeka,zanim uczu nieco ciepa ze skromnej garstki paliwa. Kominek by stary,zbudowany dawno temu przez jakiego holenderskiego kupca i wyoony dziwacznymi flamandzkimi kaflami,przedstawiajcymi rne sceny z Pisma witego.By tam Kain i Abel,crki faraona,krlowa Saba,anielscy posacy,zstpujcy z nieba po schodach z obokw.By te Abraham,Baltazar i apostoowie,wybierajcy si na morze w odziach o ksztacie sosjerek;wreszcie setki innych postaci,mogcych zaj uwag Scrooge a.A jednak to twarz Marleya zjawia si przed jego oczyma,zasaniajc sob wszystko.Gdyby wszystkie kafle kominka byy czyste i gdyby posiaday waciwo pokrywania si obrazami bezadnych myli Scrooge a,wwczas na kadym z nich zjawiaby si podobizna zmarego wsplnika. Gupstwo!! mrukn Scrooge i,machnwszy rk,zacz si przechadza po pokoju. Po pewnym czasie znowu usiad. Oparszy gow o porcz krzesa,spojrzaprzypadkiem na dzwonek,czcy pokj,w ktrym Scrooge teraz siedzia,z pokojem na najwyszym pitrze domu,od dawna opuszczonym. Spojrzawszy osupia,spostrzeg bowiem,e dzwonek zaczyna si porusza.Z pocztku porusza si tak wolno,e ledwie go byo sycha;wkrtce jednak zabrzmia gono,a jakby na haso odpowiedziay mu wszystkie dzwonki w caym domu. Trwao to wszystko moe p minuty,ale takrtka chwila wydaa si Scrooge owi nieskoczenie duga.Naraz dzwonki ucichyjednoczenie.Potem,wrd grobowej ciszy,gdzie w piwnicy odezwao si przytumione brzczenie i oskot,jak gdybykto wlk cikie acuchy po beczkach z winem.Wtedy Scrooge przypomnia sobie,e duchy zwykle zjawiaj si wlokc za sob acuchy. Nagle drzwi piwnicy otworzyy si z gonym hukiem i Scrooge usysza goniejsze brzczenie;wyszo ono z piwnicy,powoli wstpowao po schodach,a wreszcie zatrzymao si przy drzwiach jego pokoju. Ale to gupstwo!! mrucza Scrooge.Nie wierz,eby to bya rzeczywisto. W tej chwili poblad z przeraenia,gdy to co brzczcego,nie otwierajc drzwi,weszo do pokoju i posuwao si z wolna ku niemu.Zamierajcy pomie na kominku wycign si, zajania,jakby mwic: Poznaj go,to duch Marleya! Po czym znw wygas. Tak,to by on.Ta sama twarz.Ubrany by tak,jak si zwykle ubiera Marley.Ta sama kamizelka,te same spodnie,buty i surdut;chwasty przy butach dziwnie byy najeone,jak rwnie warkocz peruki i wosy na gowie. Widmo wloko za sob dugi acuch,ktry obejmowa je w pasie i obwija jeszcze kilkakrotnie;by on utworzony (Scrooge dobrze mu si przypatrzy)z kas metalowych,kluczy i zamkw,ksig kupieckich oraz mocnych,stalowych sakiewek.Cala posta widma bya tak przezroczysta,e Scrooge widzia przez nidwa guziki na tyle surduta. Scrooge czsto sysza,jak mwiono,e Marley nie mia serca ani adnych wntrznoci,ale nigdy w to nie wierzy. I teraz jeszcze nie wierzy,chocia widziazjaw tu przed sob i czu lodowaty chdjej martwych oczu.Dziwnie zainteresowa go gatunek ptna chustki,ktr obwizana bya jak bandaem twarz widma,czego Marley za ycia nie robi.Wci jeszcze nie wierzy w to,co widzia i usiowa przeczy swoim zmysom. Co to znaczy? zapyta wreszcie swoim zwykym,mrukliwym tonem.Czego chcesz ode mnie? Wiele!!Bardzo wiele! odparo widmo. Gos by Marleya;nie mona byo w to wtpi. Kim jeste?? Zapytaj raczej::kim byem zabrzmiaa gucha,przytumiona odpowied. Kime wic bye? zapyta Scrooge,podnoszc gos.Jak na ducha,jeste bardzo drobiazgowy. Za ycia byem twoim wsplnikiem,Jakubem Marleyem. Czy moesz...czy chcesz usi? zapytaScrooge,nie wierzc wasnym uszom. Mog. Uczy to wic. Scrooge zapyta o to,gdy nie by pewny,czy istota tak przejrzysta moe usi na krzele. Lecz duch usiad po przeciwnej stronie kominka tak spokojnie i z tak swobod,jak gdyby to byo dla niego rzecz najzwyklejsz. Widocznie nie wierzysz we mnie?? zagadn duch po chwili. Nie wierz odpowiedzia Scrooge. Jakiego pragniesz dowodu mego istnienia,oprcz twoich wasnych zmysw? Nie wiem. Dlaczego nie ufasz swoim zmysom?? Poniewa czsto bahostka wyprowadza jez rwnowagi.Lekka niedyspozycja odka zmienia je.Pomimo wszystko,wydajesz mi si raczej istot cielesn a nie duchem. Scrooge nigdy nie mia skonnoci do artw,a w tej chwili bardziej jeszcze ni kiedykolwiek by daleki od tego.Jeeli usiowa by dowcipny,to dlatego,by zmieni kierunek swych myli i opanowa coraz silniej przejmujcy go strach. Scrooge czu,e tak siedzie i patrze w martwe oczy widma nie moe,doznawa bowiem piekielnych udrk.Istotnie,co piekielnego byo w atmosferze otaczajcej widmo.Chocia duch siedzia cakiem nieruchomo,jego wosy,poy surduta i chwasty przy butach wci si poruszay, jakby pod wpywem gorcego powietrza wydobywajcego si z rozpalonego pieca. Widzisz t wykaaczk?zapyta Scrooge,usiujc otrzsn si z ogarniajcego go coraz silniej przeraenia oraz odwrci od siebie,choby na chwil,lodowaty wzrok widma. Widz odpar duch. Ale nie patrzysz na ni podchwyci Scrooge. Mimo to widz j rzek duch. Jak prdko podrujesz?? bada Scrooge. Na skrzydach wiatru. Musiae zatem przeby olbrzymi przestrze rzek Scrooge.Usyszawszy to,duch jkn po raz trzeci i zabrzcza acuchem w guchej ciszy nocy. O!ja nieszczsny,podwjnie ujarzmiony niewolnik!wyrzeka.Nie wiedziaem,i wieki nieustannej pracy,dokonywanej przez niemiertelne istoty dla tej ziemi,musz zla si z wiecznoci,nim zamierzone dobro zostanie osignite...Nie wiedziaem,e kady czowiek powinien ofiarowa cz swej pracy dla wielkiego dziea ludzkoci,wspdziaa w doskonaleniu go.Nie wiedziaem,e aden al,nawet najgbszy,nie moe by zadouczynieniem za le spdzone ycie,nie moe okupi jednego nawet ominicia sposobnoci spenienia dobrego uczynku!A ja wanie tym grzeszyem!Ja wanie byem taki za ycia! Przecie ty,Jakubie,bye zawsze uczciwym i dobrym pracownikiem...bkn Scrooge, mylc te o sobie zawsze sumiennie pilnowae interesu.... Interes! przerwa duch,zaamujc rce. To wanie byo moim bdem,i grzechem! Ludzko powinna bya by moiminteresem;dobroczynno,lito,wyrozumia- o i agodno powinny byy by dla mnienajwaniejsze.Sprawy osobiste,handel,wszelkiego rodzaju spekulacje to wszystko naleao uwaa za rzecz drugorzdn,za znikom kropl w oceanie obowizkw dla dobra ludzkoci. Przy tych sowach,jak gdyby chcc dosadniej wyrazi bezowocno swej spnionej skruchy, podnis wysoko rk z acuchem i z zamachem opuci j po chwili. W tej porze roku podj znowu cierpi najbardziej.Za ycia szedem przez tumy swych blinich z oczyma zwrconymi w d,zajty wasnymi marnymi sprawami,niepodnoszc wzroku ku niebiosom,gdzie byszczy gwiazda betlejemska.Czy nie byo dosy ubogich domostw,do ktrych byaby mnie zawioda?! Scrooge by przeraony,syszc przemawiajcego w ten sposb Marleya. Suchaj mnie zawoa duch. Czas mjprawie ju upyn. Owszem,sucham ci z uwag rzek Scrooge.Ale,Jakubie,nie bd za srogi dla mnie! Nie bd te,Jakubie,tak kwiecisty,powiedz krtko i wzowato,o co ci chodzi? W jaki sposb staj przed tob w tej postaci nie wolno mi powiedzie.Czsto zbliaem si do ciebie niewidzialny,bardzo czsto... Ta niemia wiadomo sprowadzia na czoo Scrooge a kroplisty pot.Zapewniam ci,e nie jest to lekka cz mej kary cign duch.Przyszedem,aby ci ostrzec i zawiadomi,e moesz jeszcze unikn mego losu.Sposobno ku temu ja cinastrcz,Ebenezerze. Zawsze bye moim dobrym przyjacielem rzek Scrooge. Dzikuj ci,Jakubie! Odwiedz ci mwi dalej Marley trzy duchy. Twarz Scrooge a z przeraenia staa si rwnie blada jak bezcielesne oblicze widma. Czy to ma by ta nadzieja,o ktrej wspomniae,Jakubie? zapyta drcym gosem. Tak. W takim razie,drogi Jakubie,moe lepiej da temu pokj rzek wystraszony Scrooge. Bez tych odwiedzin koczy duch nie moesz unikn mego nieszczsnego losu.Bd gotw na przyjcie pierwszych odwiedzin jutro,gdy zegar uderzy pierwsz po pnocy. Czy ci gocie nie mogliby przyj wszyscyrazem,abym z nimi mg prdzej spraw zaatwi? szepn Scrooge. Drugi zjawi si nastpnej nocy,o tej samejgodzinie.Trzeci znw nastpnej nocy,gdy zegar wybije dwunast.Nie spodziewaj si zobaczy mnie.Radz ci,zapamitaj to wszystko,co dzisiaj ode mnie usyszae. Wypowiedziawszy te sowa,widmo wzio swoj chustk ze stou i obwizao ni twarz. Scrooge domyli si tego po kapniciu,jakie wyday zby.Gdy omieli si znowu podnie oczy,ujrza gocia zza grobu stojcego z nawinitym na rkach acuchem. Po chwili widmo zaczo si cofa;za kadym j ego krokiem okno powoli otwierao si,a gdy duch znalaz si tu przy nim byo ju szeroko otwarte. Wtedy duch da znak Scrooge owi,aby si zbliy,co te uczyni.Kiedy si znaleli o dwa kroki od siebie,duch Marleya podnis rk,nie pozwalajc Scrooge owi zbliy si wicej. Scrooge zatrzyma si. Uczyni to nie tyle z ulegoci,ile ze strachu,poniewa w chwili gdy duch podnis rk, usysza jakie nieokrelonegosy w powietrzu:jakby jki rozpaczy,skargi niewypowiedzianie bolesne,lamenty alu i skruchy...Duch sucha przez chwil,po czym przyczy si do aobnego chru i,wypynwszy przez okno,znik wrd ciemnoci. Scrooge,zaciekawiony i przeraony,wyjrzaprzez okno. Powietrze byo zapenione milionami widm,bdzcymi we wszystkich kierunkachz gorczkowym popiechem i aonie jczcymi.Wszystkie dwigay takie same acuchy jak duch Marleya;niektre byy skute po kilka razem;ani jedno nie byo bezokoww.Wielu Scrooge dobrze zna za ich ycia.Teraz za wiedzia ju,e wszystkie te widma cierpiay straszn kar dlatego,poniewa za ycia uchylay si od obowizku pracy dla dobra ludzkoci. Teraz,po mierci,mimo najgortszych pragnie,nie mogy naprawi zego. Czy w kocu istoty te rozpyny si w mgle,czy te mga je zasonia?Scrooge nie wiedzia.Zniky,ich gosy przestay rozbrzmiewa,a noc staa si taka sama jak wtedy,gdy wraca do domu. Scrooge zamkn okno i starannie zbada drzwi,przez ktre wszed duch Marleya.Byy zamknite na dwa spusty.Chcia ju powiedzie zwyke swoje:Gupstwo! ale zatrzyma si przypierwszej sylabie.Naraz poczu si bardzo znuony.Moe by to skutek doznanych wrae, moe caodziennej pracy,moe wreszcie wizji spoza grobu i mczcej rozmowy z duchem;do, e rzuci si na ko w ubraniu i natychmiast zasn. Rozdzia 2 Wizyta pierwszego ducha Kiedy Scrooge obudzi si,byo tak ciemno,e ledwie mg odrni przejrzyste okno od ciemnych cian pokoju.W chwili gdy usiowa przenikn ciemno zegar z wiey ssiedniego kocioa wybicztery kwadranse.Sucha pilnie,ktra wybije godzina? Ku jego wielkiemu zdziwieniu,ciki dzwon wybi sze,siedem,osiem i tak dalej a do dwunastu.Dwunasta?To niemoliwe.Byo przecie ju po drugiej,gdy poszed spa.Zegar myli si.Ld musia si dosta midzy jego koa i tryby.Dwunasta! Przycisn spryn swego repetiera [1] wcelu skontrolowania ogupiaego zegara,lecz repetier take wybi dwunast.To niepodobna mrucza Scrooge ebym przespa dzie i cz drugiej opwigW?j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AA P cGr c c) c77nocy.Niepodobna rwnie,eby socu przytrafio si co nadzwyczajnego i eby zamiast poudnia bya teraz pnoc. Zaniepokojony,najprdzej jak mg wygrzeba si z ka i po omacku zbliy si do okna. Rkawem szlafroka star mrzz szyby,ale zobaczy niewiele.Zauway tylko,e byo bardzo mglisto i nadzwyczaj zimno.Nie byo sycha ludzi,biegncych w rne strony i sprawiajcych zwyky haas.Spostrzeenie to przynioso mu wielk ulg.Interesy zaatwia si w dzie,nie w nocy. Scrooge wrci tedy do ka i zacz rozmyla o wszystkim,co mu si przytrafio;pomimo wysikw nie mg nic zrozumie. Duch Marleya wzburzy go niesychanie.Ile razy,po dojrzaej rozwadze dochodzi do wewntrznego przekonania,e by to po prostu sen,myl jego znw wracaa,jak uwolniona od nacisku spryna,do drczcego pytania; Czy to by sen,czy rzeczywisto? Scrooge lea,drczony niepewnoci,dopkizegar nie wybi trzech kwadransw.Wtedy przypomnia sobie nagle,e,wedug zapowiedzi widma Marleya,o godzinie pierwszej ma si spodziewa odwiedzin jakiego ducha.Postanowi czuwa,dopki zegar nie wybije tej godziny. Wiedzia,e dopki oznaczony termin nie minie,nie zmruy oka.To byo pewne.Uzna,i nic rozsdniejszego przedsiwzi niepodobna. Czekanie jednak tak go znuyo,e chyba zdrzemn si.Lecz niebawem w jego wytonych uszach rozlego si zowrogie: Ding--dong! Kwadrans po dwunastej zacz rachowa Scrooge. Ding--dong! P do pierwszej szepn Scrooge. Ding--dong! Trzy kwadranse na pierwsz policzy znw Scrooge. Ding--dong! Pierwsza!! zawoa Scrooge tryumfalnie. Pierwsza.Nikt si nie zjawia! W chwili jednak,gdy rozlego si ostatnie guche,grone uderzenie,cay pokj nagle zajania silnym blaskiem i kotara ka Scrooge a rozsuna si. cilej mwic kotar rozsuna jaka rka.I to w dodatku t cz zasony,na ktr Scrooge mia w tej chwili zwrcone oczy. Scrooge przysiad na ku i znalaz si oko w oko z nadziemskim gociem. Dziwna to bya posta.Niby dziecko,a jednak podobna nie tyle do dziecka,ile do starca, widzianego przez jak dziwn atmosfer,ktra,oddalajc go,zmniejszaa do rozmiarw dziecka.Wosy,rozwiane i spadajce na ramiona,byy biae jak wosystarca;natomiast twarz, bez ladu nawet zmarszczek,miaa cer wie i rumian,poprostu modziecz.Barki byy szerokie,rce dugie i muskularne,donie tak rozwinite,e zdawao si,i posiadaj nadzwyczajn si.Obnaone nogi i stopy byy piknie uksztatowane. Zjawa przybrana bya w nienej biaoci tunik,cignit pasem,poyskujcym tysicem brylantw.W rce trzymaa gazk wieego,zielonego wierku,sukni za,w dziwnej sprzecznoci z tym symbolem zimy,zdobiy wiee kwiaty.Lecz najdziwniejsze ze wszystkiego byo to,e zwierzchoka gowy wytryska jasny promie wiata,ktry rozjania wszystkodookoa.W chwilach smutku duch ten kad na gow,zamiast czapki,wielki kaptur do gaszenia wiec,ktry teraz trzyma pod pach. Dla Scrooge a,ktry ze wzrastajcym zainteresowaniem przypatrywa si gociowi, najwiksz osobliwoci caej postaci by pas.Pas ten lni,skrzy si,razw jednym miejscu,to znw w innym tak,e to,co byo jasne,za chwil stawao si ciemn plam i tak na przemian. Caa posta zjawy te odbijaa owe zmiany wietlne,a wskutek tego przedstawiaa si co chwil inaczej.To zdawaa si mie jedntylko nog,to jedn rk,to znw par ng,to korpus bez gowy,to wreszcie gow bez korpusu.Zmiany te nastpoway bardzo szybko. Czy ty jeste tym duchem,ktrego przyjcie mi zapowiedziano? spyta Scrooge. Tak,jestem nim! Gos by miy,dwiczny,lecz tak saby,jakgdyby dochodzi z oddalenia. Kim ty jeste??-bada Scrooge. Jestem duchem wigilijnym przeszoci. Bardzo dawnej przeszoci?? zapyta Scrooge,wpatrujc si w zjaw. Nie.Duchem twoich minionych Wigilii.Zapewne Scrooge nie byby w stanie powiedzie, dlaczego zapragn widzie ducha w osobliwej czapce na gowie.Ale faktem jest,e nie mg si pohamowa i poprosi ducha o nakrycie gowy. Co?! zawoa duch.Chcesz swymi wystpnymi rkoma zagasi dobroczynne wiato, ktre ci przynosz?Czy mao ci jeszcze,e jeste jednym z tych,ktrych namitnoci zoyy si na utworzenie tej czapki i skazay mnie do noszenia jej przezcae wieki? Scrooge pokornie wypar si wszelkiej intencji obraenia ducha i zapewni,e nigdy w yciu wiadomie nie przyczyni si do skazania go na tak przykro.W kocu odway si zapyta gocia,co go waciwie sprowadza. Twoje dobro!! odpar duch. Scrooge wyrazi serdeczne podzikowanie,lecz pomyla,e spokojny,niczym nie zamcony sen byby waciwszy. Duch musia odgadn jego myli,gdy odezwa si: cilej mwic,sprowadza mnie tu pragnienie twojej poprawy.Jeeli ci si to nie podoba, biada ci! Rzekszy to,wycign sw muskularn do i dotkn jego ramienia,dodajc: Wsta i pjd ze mn!! Przestraszony Scrooge prbowa tumaczy si,e nie jest ubrany i ma kataroraz e w takim stanie lepiej jest pozostawa w ciepym ku,ni spacerowa po nocy.Duch nie pozwoli mu jednak przyj do sowa,wzi go za rk ipocign za sob.Dotknicie zjawy,chocia delikatne jak wytwornej damy,uniemoliwiao opr.Scrooge wsta ,l ecz wi dzc,e duch prowadzi go ku oknu,schwyci go za tunik,woajc bagalnie: -O,duchu askawy!Ja przecie jestem zwykym miertelnikiem,atwo mog upa... -Dotkn ci moj rk,o,tutaj rzek duch,kadc rk na sercu Scrooge a a dotknicie to sprawi,e wytrzymasz jeszcze cisze prby. Podczas tej rozmowy przeszli przez cian domu i znaleli si daleko za miastem,na otwartej drodze wiejskiej.Miasto znikno,nigdzie ani ladu zabudowa.Razemz mi ast em zni ky ciemno i mga.Jania teraz mrony,lecz pogodny dzie zimowy.Ziemi pokrywa caun niegu. Sprawiedliwe nieba! zawoa Scrooge,rozgldajc si dokoa przecie to moja rodzinna wioska...Wychowaem si tutaj,bawiem si z rwienikami...Tak,tu spdziem lata chopice... Duch spoglda na niego z agodnym umiechem.Jego lekkie,przelotne dotknicie obudzio uczucia starego Scrooge a,ktry teraz chciwie wdycha balsamiczne wonie,unoszce si w powietrzu,a kada wskrzeszaa w nim tysice wspomnie,nadziei,radoci i trosk dawno zapomnianych... Twe usta dr --odezwa si duch. A co tam byszczy na twoim policzku?? Nic!Nic!wykrztusi wzruszony Scrooge.Zapewniam ci,e wcale nie czuj obawy. Prowad mnie,dokd chcesz! Poznajesz t drog?? zapyta duch. Czyj poznaj?! zawoa Scrooge z zapaem.Mgbym i po niej z zawizanymi oczami! Tym bardziej wic dziwne jest,e nie przypomniae jej sobie przez tyle lat zauway duch.Idmy dalej. Szli wic wzdu drogi. Scrooge poznawa kady wzgrek,kad bram,sup lub drzewo. Wreszcie w oddali ukazao si mae miasteczko z mostem,kocioem i wijc si srebrn wstg rzeczki. Jednoczenie zjawiy si kosmate kuce,biegnce ku nim truchtem,z maymi chopcami na grzbietach,ktrzy nawoywaliwesoo innych chopcw,jadcych na wozach wiejskich.Wszyscy byli w doskonaych humorach i tak ochoczo pokrzykiwali,e caa przestrze wypeniasi wesoym gwarem. To s tylko cienie przeszoci,ktre kiedy istniay rzek duch.Nas te istoty nie przeczuwaj nawet. Rozbawieni mali podrni zbliali si,a Scrooge poznawa i nazywa kadego z nichpo imieniu. Byli to jego rwienicy,weseli towarzysze lat modzieczych. Dlaczego ich widok sprawia mu tak niewypowiedzian rado?Dlaczego,gdy go mijali, jego wzrok,zwykle zimny i surowy,pon teraz jasno,a serce w piersi bio gwatownie? Dlaczego,gdy ci dziarscy,rozbawieni chopcy rozstawali si na rozdroach i yczyli sobie wzajem wesoych wit Boego Narodzenia,wesoo wypeniaa mu dusz? Czyme byy wesoe wita dla Scrooge a?Precz z wesoymi wit ami!C dobregoprzyniosy mu kiedykolwiek? Szkoa nie jest jeszcze zupenie pusta zauway duch.Znajduje si tam jakie samotne, opuszczone przez wszystkich dziecko. Scrooge szepn,e wie o tym i gorzko zapaka. Minli szerok szos i dobrze znajom Scrooge owi ciek zbliyli si do wielkiego budynku,zbudowanego z czerwonej cegy,na ktrym trzymaa si jeszcze wieyczka z dzwonem. By to niegdy wspaniay dom,ale spotkay go smutne losy i teraz przedstawia wymowne wiadectwo znikomoci rzeczy doczesnych.Jego zewntrzne ciany przeara wilgo,okna byy wybite,bramy i drzwi sprchniae.Drb gdaka i gospodarowa po stajniach,a spichrze, wozownie i szopy porosy chwastem. Wntrze niczym nie przypominao dawnej wietnoci.Znalazszy si w ciemnym,penym mieci i bota korytarzu,mona byo przez otwarte drzwiujrze szereg pokojw,pustych i zimnych.Powietrze byo przesycone wilgoci,z kadego kta wyzierao opuszczenie. Duch i Scrooge szli przez sie do umieszczonych w tyle domu drzwi,ktre same otworzyy si przed nimi,odsaniajc dug,pust i pospn,izb,zastawion awami i pulpitami.Przy jednym z pulpitw samotny chopiec czyta co przy dopalajcym si ogarku. Scrooge zakry twarz domi i zapaka:w tym opuszczonym chopcu pozna samego siebie... Najmniejsze echo w tej pustce,pisk i bieganie myszy,krople spadajce z na wp odmarznitej rynny gdzie w tylnej czci domu,saby szmer bezlistnych gazi topoli,skrzypienie drzwi pustego spichrza,wiszcych na naderwanym zawiasie,pryskanie dogasajcego na kominku ognia wszystkie te szmery i odgosy spaday niby kojcy balsam na dusz Scrooge a,przynoszc mu ulg. Duch dotkn jego ramienia,wskazujc mu jego dawne ja ,pogrone w czytaniu. Wtem jaki czowiek w dziwacznym stroju iz zatknit za pas si ekier zjawi si przed oknem,prowadzc za sob osa obadowanego drzewem. Ale to Ali Baba!zawoa uradowany Scrooge. To stary,dobry,drogi,poczciwy AliBaba!Poznaj go doskonale!Pewnego wieczoru wigilijnego dawno,bardzo dawno temu! gdy to opuszczone dziecko zostao zupenie samo,on przyszed do niego,po raz pierwszy, wanie w takim ubiorze jak teraz.Biedny chopiec! A to Walentyn! cign dalej Scrooge ijego dziki brat,Orson.A ten,jake si on nazywa no ten,ktrego pooono picegou bram Damaszku?Czy go nie widzisz?O, koniuszy sutana,postawiony przez wrk na gowie nogami do gry...Ha...ha...wci stoi na gowie!Dobrze mu tak!Bardzo mnie to cieszy!Jakim prawem chcia si eni z crk sutana? A tam papuga!snu swoje wspomnienia Scrooge.Zielona,z tym ogonem,z czubem wyrastajcym z gowy,podobnym do lici saaty!Znalaz j Robinson Kruzoe,gdy wrci do domu po opyniciu swej wyspy.Nauczy j woa:Biedny Robinsonie Kruzoe!.Gdy papuga tak przemwia,sdzi,e ni;a to istotnie mwia papuga...A tam Pitaszek pdzi do zatoki, uciekajc przed ludoercami...Szybciej!miao!Nie tra odwagi!Robinson ci ocali... Przechodzc od jednego wspomnienia do drugiego,z energi,jakiej by nikt w nim nie podejrzewa,Scrooge nagle unis si litoci nad swym dawnym ja . Biedny,biedny chopiec! szepn i zapaka. Pragnbym mrukn po chwili,otarszyzy rkawem szlafroka pragnbym bardzo...ale teraz pewnie ju za pno! O co ci chodzi??-zapyta duch. Nic odpar Scrooge ot,drobnostka.Przypomniaem sobie jakiegowyrostka,ktry wczoraj wieczorem piewa pie witeczn przed drzwiami mego kantoru.auj,e mu nic nie daem.Ot,wszystko. Duch umiechn si,skin rk i rzek: Teraz zobaczymy inn Wigili. W tej chwili chopiec by ju o kilka lat starszy,a izba szkolna staa si jeszcze ciemniejsza i bardziej brudna.W cianach ukazay si szczeliny,okna pokrzywiy si,tynk poodpada kawakami z sufitu,odkrywajc nagie deski. W jaki sposb wszystkie te zmiany mogy odbywa si tak szybko?Scrooge tego nie wiedzia. Wiedzia tylko,e gdy inni chopcyudali si na wesoe wita,do domw rodzinnych,on pozosta w szkole sam jeden,zapomniany i opuszczony. Teraz jednak nie czyta,natomiast zrozpaczony chodzi po izbie szkolnej wzdu i wszerz. Scrooge spojrza na ducha,potrzs aonie gow,po czym niespokojny i wyczekujcy wzrok skierowaku drzwiom. Drzwi te otworzyy si i do szkoy wpada maa dziewczynka,znacznie modsza od chopca, rzucia mu si na szyj i caujc go woaa: Mj drogi,dobry braciszku! Wycaowawszy go za,klaszczc drobnymi wychudymi rczkami i miejc si mwia szybko: Przybyam,mj kochany,aeby ci zabra do domu!Tak!Aeby ci zabra do domu,do domu! Do domu,Fanny? powtrzy chopiec. Tak,to prawda! potakiwaa rozpromieniona dziewczynka.-Do domu na dobre.Do domu na zawsze.Ojciec jest teraz o wiele lepszy ni by dawniej,nasz dom jest teraz miy!Pewnego wieczoru przemawia do mnie tak agodnie,e omieliam si zapyta go jeszcze raz,czyby mg wrci do domu?Odpowiedzia,e moesz.I dzi wysa mnie pocztowym powozem, ebym ciebie,braciszku,przywioza.Ty niedugo bdziesz prawdziwym mczyzn dodaa zdum,szeroko otwierajc swoje due oczy i nigdy ju tutaj nie wrcisz.Teraz spdzimy razem wita Boego Narodzenia,bdziemy doskonale si bawili.Ach!co to bdzie za rozkosz! Jeste ju prawie kobiet,moja maa siostrzyczko! zawoa chopiec. Ona za radonie klasna w rce i miejcsi prbowaa dosign jego gowy;widzcjednak,e jest za maa,znw wybuchna miechem i podniosa si na palcach,aby go jeszcze raz ucaowa.Wreszcie zacza go cign ku drzwiom,a on szed za ni ulegle,nie majc nic przeciwko opuszczeniu tej ponurej izby. Naraz w sieni rozleg si straszny gos: Znie na d rzeczy pana Scrooge a!ywo!Prawie jednoczenie w drzwiach izby szkolnej ukaza si nauczyciel.Przez chwil spoglda na chopca z dziwn uprzejmoci,po czym uj jego rk i ucisn tak gwatownie,e chopiec zmiesza si i omal nie straci przytomnoci.Nastpnie zaprowadzi dzieci do niskiego, odrapanego pokoju,w ktrym mapy na cianach i globusy w oknach pokrywa szron.Wyj teraz karafk przedziwnie lekkiego wina oraz kawa cikiego ciasta i poczstowa modych goci tymi przysmakami.Rwnoczenie wysa chudego sucego,aby ofiarowa szklank czego chopcu pocztowemu.Ten odrzek,e jest bardzo wdziczny za poczstunek,jednak jeli to jest taki sam napj,ktrego ju kiedy kosztowa,woli raczej nie pi.Tymczasem kufer Scrooge a zosta ju przymocowanyna wierzchu dyliansu,wic dzieci poegnay nauczyciela i,zajwszy miejsca w dyliansie,odjechay drog ogrodow,na ktrej rozpryskiwa si szron i nieg. Ona zawsze bya wta i delikatna zauway duch zdawao si,i lada wietrzyk j zmiecie.Ale serce miaa wielkie! To prawda potwierdzi Scrooge. Maszracj.Boe bro,ebym mia temu przeczy! Umara zamna i zostawia,o ile mi si zdaje,dzieci rzek duch. Jedno dziecko poprawi Scrooge. Prawda przyzna duch a tym dzieckiemjest twj siostrzeniec. Scrooge zmiesza si,niespokojnie poruszy i jakby ze skruch szepn: Tak!! Chocia zaledwie przed chwil opucili szkolny gmach,to ju znajdowali si na ruchliwych ulicach Londynu.Przechadzay si tu rne duchy,a cienie wozw i powozw walczyy o miejsce dla siebie wrd zamieszania i zgieku wielkiego miasta.Po oywionym ruchu w sklepach mona byo pozna,e by to dzie wigilijny.Wieczr ju zapad,latarnie owiecay ulice. Duch zatrzyma si przed jakim skadem izapyta Scrooge a,cz y poznaje to miejsce. Czy poznaj?? zawoa Scrooge. Przecie praktykowaem tutaj!!Weszli. Przy wysokim biurku siedzia stary czowiek w walijskiej peruce.Na jego widokScrooge zawoa z uniesieniem: Ale to Fezziwig!!Daj mu Boe zdrowie. Wtedy stary Fezziwig pooy piro,spojrza na zegar cienny,ktry wskazywa godzin sidm,zatar rce,poprawi sw obszern kamizelk,rozemia si gono,potem klasn w donie i zawoa dwicznym,jowialnym,wesoym gosem: Hej tam!!Ebenezer!Dick! Scrooge,teraz ju w postaci modzieca,wszed ywo w towarzystwie ?j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AAP c2cP c)_cV8C:#swego kolegi. Z pewnoci Dick Wilkins! zawoa Scrooge do ducha. Przysigam,e to on!Dick by bardzo do mnie przywizany.Biedny Dick!Biedny! Hej tam,chopcy! rzek Fezziwig. Koczcie ju prac,na dzi dosy!Przecie to wieczr wigilijny!Zamykajcie okiennice. Trudno wyrazi,z jakim zapaem zabrali sichopcy do roboty.Wybiegli na ulic,zamknlii zaryglowali okiennice i zanim moge doliczy do dwunastu,ju wrcili,dyszc jakkonie wycigowe. Brawo!Doskonale!zawoa stary Fezziwig,zeskakujc z wysokiego stoka ze zwinnoci godn podziwu.Uprztn,chopcy,z pokoju rzeczy zbyteczne,ebymy mieli sporo miejsca! Hej-ho,Dick!Hej-ho,Ebenezer! Uprztn!Nie byo takiej rzeczy,ktrej nieuprztnliby,gdy stary Fezziwig patrzy na nich. Zaatwili to w minut.Kada rzecz ruchoma zostaa gdzie usunita,podog skropiono i zamieciono,lampy opatrzono,naoono wieego paliwa do kominka;lokal sklepowy przedstawia mi,zaciszn,jasn i such sal balow,jak sobie mona wymarzy w noc zimow. Zjawi si skrzypek z nutami pod pach,podszed do wysokiego biurka,zamieniajc je na pulpit,i zacz stroi instrument,ktry jcza i skrzypia przy tej operacji.Wesza pani Fezziwig, dobrze odywiona,wiecznie umiechnita dama,uosobienie dobroci i wyrozumiaoci.Weszy trzy panny Fezziwig,promieniejce i rozkoszne.Za nimi wkroczyo szeciu modych adoratorw z pogruchotanymi sercami.Przybyli modzi mczyni i kobiety,zatrudnieni w tym domu.Z nimi suca ze swym kuzynem piekarzem.Wesza kucharka z przyjacielem swego brata, rozwozicielem mleka.Zjawi si maleki podmajstrzy z naprzeciwka,ktrego podejrzewano o to, ego pracodawca godzi;chowa si on za suc z ssiedniego domu,ktr jego pryncypaowa za co szczeglnie przeladowaa.Wszyscy wchodzili spokojnie,bez toczenia si;jedni niemiao,inni zuchwale,jedni z wdzikiem,inni niezgrabnie,a wreszcie wszyscy znaleli si w pokoju. Niebawem rozpoczy si ochocze tace.Najprzd wszyscy taczyli razem,ze dwadziecia par,trzymajc si za rce i tworzc wielkie koo.Polowa wysuwaa si naprzd,druga cofaa si w ty.Koysali sido taktu,to znw wszyscy krcili si,grupami lub tworzc dugiego wa. Stare pary wci si myliy,sprawiay zamieszanie,a mode,bardzo z tego zadowolone, przesuway si z byskawiczn szybkoci z jednego koca sali na drugi.Wreszcie wszyscy si zmieszali,skotowali,wytworzy si istny radosny chaos. Korzystajc z nastroju zapau,stary Fezziwig wstrzyma taczcych klaniciemw donie i zawoa: Brawo!!Doskonale! Wwczas skrzypek zanurzy sw twarz w kuflu porteru,umylnie na ten cel przygotowanym. Nie dopijajc do koca,podnis gow i natychmiast rozpocz ponownie gra,z jeszcze wikszfantazj. Gdy ju nahasano si do woli,rozpocza sigra w fanty,a potem znowu byy tace.W przerwach rozdawano ciastka i lemoniad,pieczyste na zimno i mnstwo piwa. Gwny punkt programu nastpi po pieczystym,gdy skrzypek (podstpny by to hultaj;zna on lepiej swoje rzemioso ni mona byo sdzi z pozoru!)zagra popularn melodi ludow. Wtedy stary Fezziwig stan z pani Fezziwig na czele wszystkich tancerzy. Pierwsza para miaa do spenienia nie lada zadanie,bo za ni suno dwadziecia kilka par utworzonych z ludzi,z ktrymi nie mona byo artowa,bo niewiele wiedzieli o tanecznych krokach,a bardzo pragnli taczy. Ale gdyby ich byo i dwa razy tyle ba,cztery razy stary Fezziwig daby im rad,i pani Fezziwig take.To nie ulega wtpliwoci. Pani Fezziwig bya godn towarzyszk swego maonka w penym tego sowa znaczeniu. Z ruchw i krokw pana Fezziwiga jak gdyby sypay si iskry.Przy kadej jego nowej figurze bya niespodzianka.Nie dao si odgadn w danej chwili,co bdzie dalej.A gdy pastwo Fezziwig przeszli przezwszystkie fazy taca,gdy wykonali wszystkie figury:naprzd,w ty, krzye,koysania si,koszyki itp.,pan Fezziwig zdoby si na miay skok,tak e nogi lekko zapltay mu si w powietrzu i zdawao si,e je poamie;na szczcie,do katastrofy nie doszo. Zabawa skoczya si z chwil gdy zegar uderzy jedenast.Pastwo Fezziwig zajli swoje stanowiska po obydwu stronach drzwi i ciskajc rce kadego wychodzcego gocia,yczyli mu uprzejmie wesoych wit.Gdy ju wszyscy wyszli,dwch praktykantw spotkaa ta sama grzeczno.Potem wesoe gosy umilky,chopcy za pozostali,aby pooy si na posaniach, ktre znajdoway si pod stoami w tylnym warsztacie;dugo jeszcze gawdzili,oywieni i rozradowani. Scrooge,patrzc na wskrzeszone chwile przeszoci,tak by wzburzony,e zdawaosi,i postrada zmysy.Caym sercem uczestniczy w tej zabawie.Pamita wszystko i cieszy si wszystkim,doznawaniewypowiedzianych wzrusze.Dopiero gdy rozjanione twarze jego dawnego ja i Dicka odwrciy si ku cianie,przypomnia sobie ducha i zauway ,e przyglda mu si badawczo,a wiato na jego gowie janieje silniejszym blaskiem. Niewiele potrzeba odezwa si duch dla zjednania sobie wdzicznoci prostych ludzi. Niewiele!powtrzy,jak echo,Scrooge.Duch da mu znak,aby posucha rozmowy dwch praktykantw,ktrzy z zapaem wychwalali Fezziwiga,po czym rzek: Czy nie mam racji??w Fezziwig wyda zaledwie trzy lub cztery funty szterlingi;to przecie nie powd,eby go wychwala pod niebiosy.Jaka tu zasuga? Ale to nie o to chodzi zaoponowa Scrooge,podniecony wspomnieniem,nie pamitajc, e wypowiada przekonania dawnego Scrooge a. To nie o to chodzi,duchu.On ma mono uczynienia nas szczliwymi lub nie;uczynienia ycia naszego l ejszym lub ciszym,a nasz prac przyjemn lub przykr.C z tego,e jego wadza przejawia si tylko w dobrym sowie, poczciwym spojrzeniu,w drobiazgach wrcz nieuchwytnych?To nic nie znaczy,gdy nie w tym istota rzeczy.yczliwo,jak on roztacza dokoa siebie,jest tak wielka,a dla nas tak droga,e si niczym opaci nie da. Spotkawszy przenikliwy wzrok ducha,zamilk. C si z tob dzieje?? zapyta duch. Nic szczeglnego odrzek Scrooge. Ajednak co si dzieje?? powtrzy. Ale nic,nic...Chciabym tylko powiedzie wtej chwili sw kilka memu pomocnikowi.To wszystko. Gdy wygosi to yczenie,jego dawna posta przykrcia lamp i wraz z duchem znaleli si znw na ulicy. Czas mj mija zauway duch. pieszmy si!! Sowa te nie byy skierowane do Scrooge a czy jakiejkolwiek istoty widzialnej mimo to wywoay niezwyky skutek;Scrooge znowu ujrza samego siebie.By ju starszy.Twarz jego nie miaa jeszcze surowych linii lat pniejszych,lecz w rysach jej ju si przejawiay pierwsze lady skpstwa i niepokoju.W oczach za migota wyraz drapienej chciwoci,ktra zaczynaa si rozrasta w jego duszy.Nie ulegao wtpliwoci,w jakim kierunku potoczy si jego ycie. Nie by sam.Obok siedziaa moda i pikna dziewczyna w aobie,z oczyma penymi ez. Wiem,e to rzecz obojtna mwia dziewczyna zgnbionym gosem. Zwaszcza obojtna dla pana,gdy inne bstwo zajo w paskim sercu moje miejsce.Jeeli ono zdoa dostarczy ci w przyszoci takiej sodyczy,ukojenia i radoci,jak ja pragnabym ci otoczy, to nie mam powodu do troski. Jakie to bstwo ci zastpio?? zapyta dawny Scrooge. Pienidz. Oto sprawiedliwo ludzka!zawoa dawny Scrooge. Przeklinaj ubstwo,a jednoczenie potpiaj tych,ktrzy w pocie czoa staraj si o dostatek. Przesdzasz pan sprawiedliwo wiata zauwaya dziewczyna. Pan wszystkie swoje myli i pragnienia skierowa na jedencel:wzbogacenia si.Widziaam,jak wszystkie twoje szlachetne uczucia gasy,jedno po drugim,tumione t namitnoci,ktra ostatecznie zwyciya.Czy to nieprawda? I c z tego?zapyta. Jeeli staem sipraktyczniejszy i rozsdniejszy,to nie znaczy, ebym si zmieni wzgldem ciebie.Potrzsna gwk. Czy zmieniem si?? Pomidzy nami istnieje umowa,ktr zawarlimy wwczas,kiedy bylimy oboje biedni. Wwczas nie uskaralimy si na los,lecz pracowalimy peni nadziei,e przyjd dla nas lepsze czasy,praca zapewninam skromny byt.Od tego czasu zmienie si.Gdy zawieralimy umow, bye innym czowiekiem. Byem wtedy prawie dzieckiem przerwa niecierpliwie. To sprawa twojego sumienia i sam zapewne wesz,e bye zupenie inny odpara. Co do mnie,nie zmieniam si.To,co nam obiecywao szczcie,gdy jednako czulimy i mylelimy, teraz jest dla nas rdem cierpienia i mki.Czsto o tym mylaam i z tak wielkim blem,e nie jestem w stanie tego wypowiedzie.Teraz zwracam ci sowo. Czy kiedykolwiek daem tego?? Sowami nie. W jaki wic sposb?? Zmian usposobienia,widocznym zniecierpliwieniem i niepokojem.Zmienie si we wszystkim,odmienie tre swego ycia i jego cel.Gdyby dawniej nie da mi sowa,powiedz szczerze czy teraz zechciaby mnie poj za on??Z pewnoci nie! Zdawa si uznawa suszno jej przypuszczenia,a mimo to odpar: Sama nie wierzysz w to,co mwisz. Byabym szczliwa,gdybym moga myleinaczej! szepna ze smutkiem.Bg wiadkiem,e byabym bardzo szczliwa.Jedynie wymowa faktw doprowadzia mnie do tak bolesnych wnioskw.Gdyby by wolny w tej chwili,czywybraby sobie za on biedn dziewczyn,ty,ktry w chwilach najgortszych uniesie nie przestajesz way spraw na szalach zysku i patrze nawszystko jak na interes?Gdyby si nawet zapomnia na chwil,i poczy ze mn dozgonnie,to jestem pewna,e wkrtce aowaby tego kroku.Wiem,e przyszobydo tego niebawem i to jest powodem,e zwracam ci dane sowo.Czyni to szczerze,w imi mioci, jak kiedy ywiam dla ciebie. Chcia co powiedzie,lecz ona cigna dalej: Jestem przekonana,e zerwanie zaboli ci.Lecz krtko bdziesz cierpia.Potrafisz pozby si wszelkich wspomnie o naszej mioci.Oby by szczliwy w yciu,jakie sobie obrae!... W ten sposb si rozstali. Dosy ju,duchu! zawoa Scrooge zaprowad mnie do domu.Nie jestem w stanie duej znosi podobnych udrcze! Jeszcze jeden cie!! odpar duch. Nie nie,dosy! baga Scrooge.Nie chc nic wicej widzie!To ponad moje siy!... Nieubagany duch pochwyci go jednak mocno w ramiona i kaza mu patrze na nastpny obraz. Znajdowali si teraz w niewielkim pokoju,urzdzonym zacisznie i wygodnie.Przy kominku, na ktrym pon jasny ogie,siedziaa dziewczyna tak podobna do poprzedniej,i Scrooge myla,e to ta sama,dopki nie zauway,e tamta jest teraz powan matk,a obok siedzi jej crka. W pokoju byo gwarno,a nawet haas,sprawiany przez gromadk dzieci,ktrych Scrooge w pierwszej chwili nie zauway.Ta dzieciarnia zachowywaa si swobodnie:kady z malcw swawoli i krzycza za czterdziestu.Dlatego panowaa olbrzymia wrzawa,ktra jednak nikomu nie przeszkadzaa.Matka i crka byy zadowolone i serdecznie si miay.Wreszcie crka, wmieszawszy si do zabawy,zostaa przez maych swawolnikw opadnita ze wszystkich stron... Czego bym nie da,eby by jednym z nich!Lecz nie bybym tak okrutny,jak oni,wierzcie! Za wszystkie skarby wiata nie omielibym si potarga gadko uczesanych wosw piknej siostrzyczki anite zabra jej pantofelka!Nie omielibym si rwnie obj wiotkiej jej kibici. A jednak,wyznaj,pragnbym dotkn jej ust;pragnbym zapyta j o co;patrze na jej spuszczone skromnie oczy,tak eby nie wywoa rumieca;pragnbym rozple jej wosy, ktrych najmniejszy loczek przechowabym jako drog pamitk.Sowem,pragnbym wobec niej posiada wszelkie przywileje dziecka i jednoczenie pozosta dojrzaym mczyzn. Po chwili rozlego si pukanie i dzieciarnia rzucia si ku drzwiom tak gwatownie,e pikna siostrzyczka zostaa porwana przezrozigran gromadk i pocignita na powitanie ojca, wchodzcego z posacem obadowanym gwiazdkowymi podarkami. Teraz,wrd krzyku i wrzawy,nastpi atakna posaca.Dzieci wdrapyway si na niegopo krzesach,aby zanurzy rce w jego kieszeniach,pozbawi go paczek,wieszay mu si na szyi, siaday na barkach i kopaygo po nogach a wszystko to z radoci,ktrej oprze si nie byy zdolne. Z jakim podziwem i uciech witano zawarto kadej,choby najmniejszej paczki!Ile byo radoci i zachwytu!Jak rozpacz wywoao przypuszczenie,e jednoz dzieci,wziwszy do ust malek brytfann z kuchni dla lalek,pokno znajdujcego si w niej indyka z cukru...Jak ulg uczuli wszyscy,gdy okazao si,e to by faszywy alarm...To wszystko nie da si opisa... Nadesza wreszcie godzina spoczynku.Dzieci,uspokojone ju nieco,udaysi z otrzymanymi zabawkami do swego pokoju na pitrze,gdzie uoono je w eczkach.Dopiero wtedy w domu zapanowa spokj. Teraz Scrooge ujrza,jak ojciec tej rodzinyprzytuli serdecznie do siebie mod on i z ni oraz z najstarsz crk zasiedli przy kominku.Pomyla,e on rwnie mg by ojcem takich milutkich i penych nadziei istot,i twarz jego spochmurniaa jeszcze bardziej,a w oczach ukazay si zy. Bello odezwa si w tej chwili m,zwracajc si do maonki z agodnymumiechem widziaem dzi po poudniu twego dawnego przyjaciela. Kog to?? Zgadnij. Nie wiem doprawdy o kim mylisz?? Szczura! C znowu!Ach,teraz ju wiem podchwycia,miejc si rwnie szczerze jak m. Pana Scrooge a? Tak,pana Scrooge a.Przechodziem koo okna jego kantoru,a poniewa nie byo zasonite i wewntrz wiecio si,przeto mimo woli zobaczyem go.Mwi,e jego wsplnik umar,wic siedzi tam teraz sam.Asdz,e jest on naprawd samotny i e niema na caym wiecie adnej bliskiej,yczliwej istoty. Duchu szepn Scrooge drcym gosem zabierz mnie std.... Uprzedziem ci przecie,e poka ci cienie twego dawnego ycia odpar duch.Nie wi mnie,lecz samego siebie,e jest takie,jak widzisz. Wyprowad mnie std!! woa Scrooge.Nie mog znie tego widoku!! Zwrci si ku duchowi,a zauwaywszy,e na jego obliczu w niepojty sposb odbiy si niektre rysy tych twarzy,ktre niedawno widzia rzuci si na ni ego z r ozpaczl i wym krzykiem: Wyprowad mnie std!!Nie drcz duej! Podczas zmagania si z duchem Scrooge spostrzeg,e nad gow zjawy unosi si teraz jeszcze janiejszy snop wiata;sdzc,e owo wiato daje duchowi przewag nad nim,chwyci gasido i wtoczy mu je na gow. Duch skurczy si,a cho gasido przykryoca jego posta i Scrooge przyciska je z caej siy,nie mg jednak stumi wiata,ktre wydobywao si spod spodu. Nagle Scrooge poczu,e jego siy wyczerpuj si i ogarnia go senno.Po chwili spostrzeg, e znajduje si w swojejsypialni.Dowlk si do ka,rzuci si na nie i natychmiast twardo zasn. ------- [1] repetier -rczny zegarek z mechanizmem wydzwaniajcym godzin. Rozdzia 3 Odwiedziny drugiego ducha Scrooge a obudzio wasne chrapanie.Natychmiast usiad na ku,by pozbiera myli. Czu,e obudzi si o waciwej porze i wyranie w tym celu,aby odby konferencjz drugim gociem,przysanym mu przez Jakuba Marleya.Na myl jednak,e ktr zkotar jego ka mogoby odsun nowe widmo,niemiy dreszcz przebieg jego czonki;sam przeto rozsun kotary.Potem znw si pooy i postanowi czuwa.Chcia pierwszy odezwa si do ducha w chwili jego zjawienia si,nie lubi bowiem by zaskakiwany. Ludzie szczeglnej odwagi,ktrzy nigdy nie trac zimnej krwi,zwykle o sobie mwi: Jestemy zdolni do wszystkiego od zjadania chleba a do poykania ludzi .Midzy tymi dwiema ostatecznociami znajduje si niewtpliwie szerokie pole do popisu. Nie pragn bynajmniej przedstawi Scroogea jako samochwaa,mog was jednak zapewni, e by on przygotowany na wszystkie nadzwyczajne zjawiska.Wmawia w siebie,e teraz nic nie moe go wprawi w zdumienie,poczynajc od kolebki dziecka,a na olbrzymim nosorocu koczc.Poniewa by przygotowany na wszystko,nie spodziewa si niczego nadzwyczajnego.Gdy zegar wybi pierwsz inie zjawi si nikt,uczu lodowate zimno,a ystwie ?j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AAPcj+c cw* c 8[4ciao jego przebiegy dreszcze.Mino pi minut,dziesi,kwadrans adnego widma!! Kiedy tak lea na ku,nagle oblao go czerwone wiato.Zaniepokoio go to o wiele wicej ni gdyby ukaza si cay tuzin duchw,poniewa niepodobna byo odgadn,co ono znaczy i do czego ma suy.Przez chwil obawia si,e moe nagle spon.Wreszcie przyszo mu na myl,e rdo tego dziwnego wiata znajduje si w ssiednim pokoju,z ktrego jak to stwierdzi po bliszej obserwacji istotnie promieniowao.Wsta po cichu i w pantoflach podrepta do drzwi. Gdy Scrooge pooy rk na klamce,jaki obcy gos kaza mu wej.Usucha. By to jego wasny pokj.To nie ulegao wtpliwoci.Ale zasza w nim dziwna zmiana! ciany i sufit byy przystrojone zielonymi gaziami,a cay pokj wyglda jak altana,ozdobiona mnstwem purpurowych jagd.Licie bluszczu,jemioy i wierku odbijay wiato i wyglday jak mnstwo maych zwierciadeek.Na kominie pon tak silny ogie,jakiego ten komin od wielu lat nie zna. Na pododze by urzdzony wielki bufet z indykw,gsi,kaczek,dziczyzny,duych kawaw pieczeni,prosit,dugich wiankw kiebas,ciast i budyniw,beczuek z ostrygami,pieczonych kasztanw,rnych jabek,soczystych pomaraczy,apetycznychgruszek,olbrzymich plackw i naczy z wrzcym ponczem.Napeniao to pokj przedziwnym zapachem.Porodku bufetu rozpar si wygodnie olbrzym o wspaniaym wygldzie i wesoym obliczu.W rku trzyma ponc pochodni w ksztacie rogu obfitoci;unis j wysoko,aby owieci Scrooge a w chwili,gdy ten ostronie zaglda do pokoju.Wejd! zawoa w duch.Wejd,przyjacielu,musimy si pozna.Scrooge wszed nie bez trwogi i pochyli gow przed duchem.Nie by to jumiay,niczego si nie obawiajcy, dawny Scrooge;chocia oczy ducha miay wyraz pogodny,on unika ich spojrzenia. Jestem duchem tegorocznego Boego Narodzenia przemwio widmo przypatrz mi si dobrze. Scrooge lkliwie podnis oczy i spojrza na ducha z szacunkiem. By on przybrany w rodzaj ciemnozielonej opoczy,obramowanej biaym futrem.Szerokie piersi byy odsonite.Take nogi,wygldajce spod szerokich fad opoczy,byy bose,na gowie za mia wieniec z lici dbowych,wrd ktrych tu i wdzie przebyskiway sopelki lodu.Jego ciemne wosy spaday w lunych lokach na barki.Pogodne oblicze,byszczce oczy, rubaszny gos,swobodne zachowanie si wszystko mwio o otwartoci i wesoym usposobieniu.Przy jego boku wisiaa u pasa stara pochwa,na poy zjedzona przez rdz,bez miecza. Nie widziae dotychczas nikogo podobnego do mnie??-zapyta duch. Nigdy --potwierdzi Scrooge. Nie spotkae na drodze swego ycia modszych czonkw mojej rodziny??Mam na myli moich starszych braci? pyta duch dalej. Nie sdz odpar Scrooge. A nawet jestem pewien,e nie.Duo masz braci,duchu? Przeszo dziewiciuset odpowiedzia. Przeraajco liczna rodzina,szczeglnie dla tego,kto musi troszczy si o jej utrzymanie mrukn Scrooge.Tegoroczny duch powsta. Duchu rzek Scrooge pokornie prowadmnie,dokd chcesz.Wczorajszej nocy wyprowadzono mnie przemoc i dano lekcj,ktra teraz zaczyna dziaa.Dzi jestem gotw i za tob i nie omieszkam skwapliwie z twych nauk skorzysta. Dotknij rk mojej szaty odezwa si duch. Scrooge chwyci j z caej siy. Zielone gazie,czerwone jagody,indyki,gsi,pieczenie,prosita,kieb- asy,pasztety, budynie,owoce i poncz zniky w jednej chwili.Znik take pokj,ogie,czerwony blask,nocna pora,i Scrooge z duchem znaleli si na ulicach miasta. By to ranek pierwszego dnia Boego Narodzenia.Z chodnikw i z dachw zmiatano nieg, ktry rozsypujc si w powietrzu tworzy nieyc,ku niemaej uciesze bawicych si na ulicy dzieci. ciany domw,a zwaszcza ich okna,wydaway si czarne,nie tylko w porwnaniu z biaym caunem niegu na dachach,ale i z brudnym niegiem na jezdniach,w ktrym cikie koa wozw i pojazdw wyoray gbokie bruzdy.Krzyoway si one w najrozmaitszych kierunkach tworzc istny labirynt wskich kanaw w brunatnym,zakrzepym bocie i przemienionej w ld wodzie. Niebo byo pochmurne,nawet najkrtsze ulice giny w gstej mgle,ktra opadaa naulice w postaci szronu.W caym otoczeniu nie byo nic wesoego a jednak unosio si w powietrzu co uroczystego i radosnego;nawet najpikniejsza letnia pogoda i promienie soca nie zdoayby wytworzy podobnego nastroju. Rwnie robotnicy zmiatajcy nieg z dachw byli pogodni.Nawoywali si wzajemz dachw,od czasu do czasu rzucali jeden w drugiego kul niegow poczciwszy to pocisk anieli niejedno swko i zanosili si miechem zarwno trafiajc do celu,jakw razie chybienia. Niektre sklepy spoywcze byy otwarte,natomiast owocarnie imponoway bogactwem. Wida byo ogromne,pkate kosze kasztanw,przypominajce swoj wypukoci brzuchy starych smakoszw.Ustawiono je w drzwiach sklepw i wydawao si,e lada chwila wypadn na ulic.Czerwonawe,przysadziste gwki hiszpaskiego czosnku zdaway si spoglda wyzywajco na skromnie snujcesi dziewczta.One za tylko spod oka spoglday na wiszce wszdzie girlandy uwite z gazek wierku.Dalej pitrzyy siapetyczne piramidy jabek i gruszek.wdzieuoono stosy winogron,budzcych link wustach.Dalej umieszczono cae stosy ciemnych,puszkiem okrytych orzechw,przypominajcych swoim aromatem zapomniane przechadzki po lasach.Tutaj pieczone,suszone i wiee jabka norfolskie,przelicznie wygldajce na tle cytryn i pomaracz zdaway si wrcz naprasza,aby je zawinito w papierizabrano do domu na deser.Zote i srebrne rybki,chocia zimnokrwiste,teraz wystawione w maych,szklanych akwariach,wrd bogactwa owocw,jakby odgadyway,e dzieje si co niezwykego,gdy z wielkim wzburzeniem przepyway tam i z powrotem swoje siedziby. A sklepy kolonialne...Co tam za skarby!Chocia drzwi do niektrych sklepwbyy tylko do poowy uchylone,to przez szpary mona byo podziwia ich zasoby.Zwracay tam uwag nie tylko wesoe szczkania talerzy wag;nie tylko furkot sznurkw,szybko odwijanych z elaznych kek,aby nimi zrcznie owin paczki zakupionych towarw;nie tylko nieustanny brzk blaszanych szufelek,nabierajcych kaw lub herbat;nie tylko dwik wydawany przez rnorodne paczki,rzucane na kontuar,ktre zjawiay si i znikay,jak kule w rkach onglera... Nade wszystko zwraca uwag zmieszany aromat kawy i herbaty,tak przyjemny dla powonienia.Piknie pachniay stosy czerwonych,duych rodzynkw i nienobiaych migdaw; gry cynamonu i innych aromatycznych korzeni;owoce smaone w cukrze,ktrych sam widok askota podniebienie;festony misistego i soczystego winogrona;koszyki pene skromnie zarumienionych liwek francuskich.Sowem wszystkie te przerne smaczne rzeczy, przedstawiane w najpontniejszych postaciach... Gwn uwag zwracali kupujcy,jakby niecierpliwie pragncy wypeni dzi od dawna wymylony plan.Toczyli si w drzwiach,uderzajc jeden drugiego koszykami i paczkami, zapominajc na kontuarze cz zakupw i szybko wracajc po nie;popeniajc wiele pomyek i przeocze z niezwyczajn dobrodusznoci.Jednoczenie trzeba byo podziwia cierpliwo kupca i jego pomocnikw,ich uprzejmo,ugrzecznienie,zjakim starali si dzi zwraca do wszystkich.Zdawao si,e gdyby od nich zada serca,bez wahania ofiarowaliby je z rwn skwapliwoci,jak herbat lub kaw. Wtem zabrzmiay dzwony,wzywajce pobonych do kocioa.Wkrtce ulice zaroiy si ludmi,ktrzy przywdzieli nie tylko odwitne szaty,ale take uroczyste,witeczne miny. Jednoczenie z bocznych ulic,uliczek i zaukw bez nazwy wypyno mnstwo ludzi,ktrzy nieli swjobiad do piekarza,aby go odgrza. Widok tych biednych,a jednak tak szczliwych w tej chwili,zdawa si najwicej interesowa ducha,zatrzyma sibowiem wraz ze Scrooge em przy drzwiach jednej z piekar i podnoszc pokrywy naczy w chwili gdy ludzie przechodzili obok niego,owietla ich posiek sw pochodni. Bya to icie cudowna pochodnia;gdy bowiem kilku ludzi poczo si o co spiera i nawet pady do ostre wyrazy,duch pokropi ich kilkoma kroplami ze wiata swej pochodni,a natychmiast wrci im pogodny nastrj.Przyznawali,e wstyd sprzecza siw dzie Boego Narodzenia. Niebawem dzwony umilky,a sklepy piekarzy zamknito.W powietrzu unosiy sismaczne zapachy odgrzewanych obiadw,a kominy piecw wyrzucay kby dymu pomieszanego z par. Zapewne twoja pochodnia ma jak szczegln waciwo?? zapyta Scrooge. Tak,czynienia wszystkiego przyjemnym i dobrym. Czy dziaa tak na kady obiad w tym dniu?? pyta dalej Scrooge. Na kady podawany z dobr wol.Szczeglnie na obiad ubogich. Dlaczego?? Poniewa oni tego najwicej potrzebuj. Wci niewidzialni,duch wraz ze Scrooge em,udali si na przedmiecie. Duch,pomimo olbrzymiej postaci,wszdzie dostawa si z atwoci,i zarwno w niskiej lepiance,jak i we wspaniaej sali paacu przedstawia si imponujco. By moe powodowany radoci,jak odczuwa z posiadania wadzy,a moe powodowany serdeczn natur i wspczuciem dla biednych duch zaprowadzi Scrooge a,wci trzymajcego si jego szaty,do mieszkania jego pomocnika.Na progu duch zatrzyma si z umiechem i pobogosawi mieszkanie Boba Cratchita wiatem ze swej pochodni. Pomylcie Bob mia tylko pitnacie szylingw na tydzie,ktre kadej soboty chowa do kieszeni,jednak duch bogosawi dzisiejszej nocy jego domowi. Maonka Cratchita,w ubogiej,dwa razy juprzerabianej sukni,przystrojonej tanimi wstkami,ale wygldajca wcale adnie,nakrywaa wanie st.Pomagaa jej crka Belinda.W tym czasie syn Piotr sprawdza,czy gotuj si ziemniaki w garnku.Zaoy dzi olbrzymi konierzyk,ktry poyczy od ojca,aby wyglda witecznie.Napenio go to tak dum,e by nawet w parku,aby pokaza si rwienikom. Po chwili wbiegy dwie modsze latorole rodziny Cratchit,dziewczynka i chopczyk, opowiadajc gono,e zza drzwi piekarza doszed ich zapach pieczonej gsi i e ta g naley do nich.Z wielkiej radoci dzieciaki zaczy taczy dookoa stou,podnoszc Piotra Cratchita pod niebiosa,podczas gdy on dmucha w ogie,aziemniaki gotujce si w garnku pukay o pokryw, jakby bagay,by je wypuszczonoiobrano z upiny. Gdzie te ojciec tak dugo siedzi?odezwaa si pani Cratchit i twj brat,Tiny Tim?A Marta zeszorocznej Wigiliiprzysza o p godziny wczeniej. Oto jest Marta,mateczko odpowiedziaa dziewczyna,ktra w tej wanie chwili wesza do pokoju. Bg z tob,drogie dziecko!Jake pno przychodzisz! rzeka pani Cratchit,caujccrk a rwnoczenie zdejmujc z niej szali kapelusz. Miaymy wiele roboty --odpara dziewczyna na dzi trzeba byo wykoczy j,mamo. Wszystko ju dobrze,skoro jeste rzeka pani Cratchit. Usid przy kominku,drogie dziecko,ogrzej si. Ojciec idzie odezwao si dwoje najmodszych dzieci,ktre zawsze trzymay si razem schowaj si,Marto,schowaj si! Marta ukrya si,a po chwili wkroczy uroczycie do pokoju Bob,ojciec. Dugi szal zwiesza si z szyi,znoszone zaokrycie byo w wielu miejscach poatane i powycierane szczotk,aby ratowa jako przyzwoity pozr.Na jego barkach siedzia Tiny Tim. Biedny Tiny Tim. W rczkach mia kule do podpierania,a jegoczonki opasyway metalowe tamy,ktre utrzymyway go na sabych nkach. Gdzie nasza Marta?? zapyta Bob Cratchit,rozgldajc si po pokoju. Nie przyjdzie odrzeka pani Cratchit. Nie przyjdzie? powtrzy Bob,tracc humor.By w tak dobrym nastroju,e w drodze z kocioa do domu dziarsko galopowa,udajc konia dla Tiny Tima,ktry by tym zachwycony. Nie przyjdzie?? powtrzy raz jeszcze z alem. Nie spdzi z nami wieczoru wigilijnego?? Marta nie chciaa duej sprawia ojcu przykroci.Wysza z ukrycia i otoczya rkoma jego szyj.Dwoje maych Cratchitw zajo si Tiny Timem i zaprowadzio go do kuchni,aby pokaza mu,jak si gotuje witeczny budy. Czy may Tim dobrze si sprawowa?zapytaa matka,gdy ju naartowaa si do syta z atwowiernoci Boba. Bardzo dobrze odrzek Bob.To zote dziecko.Nie wiem,jak to si dzieje,moe to z powodu przesiadywania w samotnoci,robisi teraz marzycielem i wymyla dziwne rzeczy. Dzi,gdy wracalimy do domu,powiedzia mi,e wszyscy ludzie w kociele zwrcili na niego uwag dlatego,poniewa jest kalek i e kalectwo jego powinno im w dniu Boego Narodzenia przypomnie Boga,ktry sprawi,i chromi chodzili,a lepi widzieli. Gos Boba dra,gdy wymawia te sowa.Doda,e Tiny Tim z kadym dniem nabiera si i energii. Tymczasem dao si sysze stukanie kul o podog i po chwili do pokoju wrci may Tim, ktremu pomagao rodzestwo. Bob zawin teraz rkawy surduta i wzi si do przygotowania z jaowcwki i cytrynczego w rodzaju grogu.Mieszanin t rozgrzewa przy ogniu kominka,aby j doprowadzi do waciwej temperatury. Gdy Bob by zajty t wan czynnoci,Piotr w towarzystwie dwjki najmodszego rodzestwa wybra si po g,ktr niebawem w uroczystym pochodzie wnis do pokoju. Powsta taki haas,jak gdyby g bya najrzadszym ze wszystkich ptakw upierzonym dziwem,przy ktrym nawet czarny abd byby czym zwyczajnym. Istotnie,bya ona rzadkim zjawiskiem w tym domu. Pani Cratchit grzaa przy kominku zawczasu przygotowany sos,Piotr z ogromnym zapaem przysmaa kartofle,Belinda sodzia kompot z jabek,Marta cieraa kurz z ogrzanych talerzy, Bob wzi na rce Tiny Tima i posadzi go przy stole obok siebie w najwygodniejszym miejscu. Dwoje maych Cratchitw przystawio krzesa do stou;adne z nich nie zapomniao o sobie i, zajwszy swoje miejsca,powsadzay w buzie yki,czekajcna g. Wreszcie wniesiono potrawy i odmwiono modlitw.Potem wszyscy zamilkli,wstrzymujc oddech w piersiach.Pani Cratchit,przyjrzawszy si dowiadczonym okiem ostrzu noa,zabraa si do dzielenia ptaka.Gdy dokonaa dziea,dokoa stou rozleg si radosny szmer i nawet Tiny Tim,omielony przez dwoje maych Cratchitw,uderzy trzonkiem noa o st i zawoa sabym gosikiem: Wiwat!! Chyba jeszcze nigdy na wiecie nie byo takiej gsi.Bob zapewnia,i uwaa to za niemoliwe,aby w ogle kiedykolwiek upieczono tak smaczn g.Jej delikatne miso,jej wielko i tanio byy przedmiotem oglnego podziwu.Z dodatkiem kompotu jabecznego i przysmaonych kartofli stanowia ona wietne danie dla caej rodziny.Gdy pani Cratchit zauwaya jedn ma kosteczk pozostawion na pmisku,owiadczya,e przecie nie wszystko zostao spoyte!A kady z biesiadnikw jad,ile chcia!Najlepszym tego dowodem byli malcy,policzki ich bowiem wieciy si od tuszczu. Teraz Belinda zmieniaa talerze,a pani Cratchit posza przynie smakowity deser.Nie moga tego zrobi przy wiadkach,gdyzanadto bya przejta i niespokojna. A nu budy si nie uda?Wyobramy sobie,e przy wyjmowaniu z piecyka rozpad si w kawaki!Lub e zodziej wlizn si do kuchni i ukrad,podczas gdyraczono si gsi!Na t myl dwoje maychCratchitw poblado z przeraenia.W ogle dopuszczano przez chwil wszelkie moliweokropnoci... Halo chmura pary!!Budy wyjty z naczynia... Co za przyjemny zapach bije z serwety,w ktr go zawinito.Mieszanina apetycznych woni. Przypominaj one troch kuchni,troch piekarni,a odrobin pralni.Takie aromaty wydawa z siebie w budy. Wreszcie do pokoju wesza pani Cratchit,wzruszona,ale dumna i umiechnita,niosc przed sob budy,wyronity i duy,owietlony pomykami zapalonego rumu,ze witeczn gazk wierku,wetknit w sam rodek. O,nadzwyczajny,cudowny budy! Bob Cratchit spokojnym gosem owiadczy,e uwaa go za najwiksze arcydzieo kucharskie pani Cratchit od czasu,kiedy s maestwem.Pani Cratchit odpowiedziaa na to,e teraz,kiedy ciar spad z jej serca,przyznaje,e bya bardzoniespokojna,poniewa zdawao si jej,e ystwie ?j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AAP c c,c *c!2881wzia za duo mki. Kady mia co do powiedzenia,ale nikt nie omieli si zauway,e by to jednak za may budy dla tak licznej rodziny.Byoby to blunierstwem.Kady czonek rodziny wstydziby si, gdyby mu co podobnego choby przyszo do gowy. Wreszcie skoczyli uczt,posprztano ze stou i dorzucono wgla do ognia na kominku. Podsycone pomienie zajaniay weselej niprzedtem. Teraz skosztowano przygotowanego przez Boba grogu i okazao si,e te jest znakomity. Na koniec ustawiono na stole jabka i pomaracze,a w ogie rzucono kilka garcikasztanw. Nastpnie rodzina Cratchitw zasiada przed kominkiem jak wyrazi si Bob Cratchit koem, chocia byo to waciwiepkole:Bob porodku,a obok niego cay zapas szklanek. Naczynia te,napenione gorcym grogiem,wyglday tak,jak gdyby to byy zote puchary. Bob rozlewa napj z promieniejcym wzrokiem,podczas gdy w ogniu podskakiway i strzelay kasztany.Potem wznis toast: Daj nam Boe,moi drodzy,spdzi szczliwie wita!Niech nas Bg bogosawi! Caa rodzina powtrzya toast. Niech Bg bogosawi nas wszystkich i kadego z osobna!!-rzek jako ostatni Tiny Tim. Siedzia tu obok ojca;na maym krzeseku.Bob trzyma jego ma rczk wswojej doni, chcc okaza dziecku swoj szczegln dla niego mio. Duchu odezwa si Scrooge ze wspczuciem,ktrego nigdy dotychczas niedoznawa powiedz mi,czy Tiny Tim bdziey? Widz prne krzeso przy kominku odpar duch i starannie przechowywane kule bez waciciela.Jeeli przyszo nie zmieni tego,dziecko umrze. Nie,nie!-zawoa Scrooge. O,dobry duchu,powiedz,e ono bdzie yo... Jeeli przyszo nie zmieni tego obrazu powtrzy duch to aden z moich nastpcw nie zastanie tutaj tego dziecka.O co ci chodzi?Skoro musi umrze,to lepiej,eby umaro zaraz i zmniejszyo przez to nadmiar ludnoci. Scrooge,syszc swoje wczeniejsze sowapowtrzone przez ducha,pochyli gow,przejty skruch i alem. Czowieku rzek duch jeli masz serce a nie kamie,to nigdy nie wypowiadaj tak ohydnych sw,dopki nie zrozumiesz,czym jest nadmiar ludnoci i gdzie on si znajduje.Czy ty masz prawo rozstrzyga,ktrzy ludzie maj y,a ktrzy umrze?By moe,i ty w oczach Stwrcy jeste o wiele mniej wart ycia,nimiliony istot podobnych do tego dziecka,biednego czowieka. Scrooge wysucha upomnie ducha w pokorze i spuci oczy.Naraz usysza wymwione swoje nazwisko. Niech yje pan Scrooge! przemwi Bob.Wypijmy jego zdrowie,gdy jest on naszym chlebodawc i jemu zawdziczamy nasz uczt! Jemu zawdziczamy? zawoaa pani Cratchit z oburzeniem.Pragnabym bardzo,eby tu si zjawi.Wyprawiabym mu uczt po swojemu.Tak jest.Wypowiedziaabym mu w oczy wszystko,co o nim myl,a spodziewam si,e nie przypadoby mu to do smaku! Droga ono,mwisz to przy dzieciach upomnia j agodnie Bob.Dzisiaj przecie mamy wito Boego Narodzenia! Istotnie,tylko w tak wielkie wito mona wznosi toast za zdrowie tak podego skpca, czowieka bez serca,jakim jest Scrooge oburzaa si w dalszym cigu pani Cratchit. Ty wiesz,Robercie,jaki on jest.Nikt nie wie o tym lepiej od ciebie! Droga ono powtrzy Bob dzi wito Boego Narodzenia!!Zastanw si! A wic wychyl jego zdrowie,uczyni to przez mio do ciebie i przez wzgld na dzisiejsze wito rzeka pani Cratchit. Niech yje dugie lata!ycz mu wesoych wit i szczliwego Nowego Roku!ycz mutego,ale wtpi,czy si to speni.Bardzo wtpi... Dzieci,idc za przykadem matki,wypiy rwnie zdrowie Scrooge a. By to pierwszy akt,ktrego dokonali tego wieczoru bez serdecznoci i ciepa,jakby pod naciskiem przymusu.Tiny Tim wypi ostatni,ale nie doda do tego adnej uwagi.Widocznie Scrooge by postrachem rodziny.Wymienienie jego nazwiska rzucio na nich ponury cie,ktry nie ustpi przezcae pi minut. Gdy wreszcie cie ustpi,byli znw weseli,chyba dziesi razy bardziej ni przedtem. Bob Cratchit uroczycie oznajmi,e ma obiecane dla Piotra miejsce,ktre mu przyniesie a pszsta szylinga tygodniowo.Dwoje maych rozemiao si serdecznie na myl,e bd widzieli Piotra jako czowieka pracy.Sam Piotr spoglda w zamyleniu w ogie,zastanawiajc si zapewne nad tym,w jakich papierach ulokuje swoje oszczdnoci,skoro ju znajdzie si w posiadaniu tak bajecznej pensji. Marta,ktra pracowaa u modniarki,opowiadaa,jak wiele ma teraz roboty,ile godzin w porze najwikszego ruchu musi pracowa i e zamierza jutro wyspa si za wszystkie czasy; bdzie to dzie zupenie wolny.Opowiadaa take,i przed kilku dniami widziaa pewn hrabin ilorda,a lord by prawie tego wzrostu co Piotr.Przy tych jej sowach Piotr podcign rogi swego konierzyka tak wysoko,e za nimi gowa jego prawie znikna. Tymczasem kasztany i poncz kryy wciwrd rozbawionej rodziny,a Tiny Tim zapiewa swym cichym gosikiem piosenko dziecku zasypanym przez nieg;piewa bardzo adnie. W tym wszystkim nie byo nic szczeglnego.W rodzinie tej nie byo ani jednej postaci piknie ubranej.Ich obuwie dawno stracio waciwo nieprzepuszczania wody,ich odzie bya podniszczona;dzieci wyglday biednie,a Piotr z pewnoci zna dobrze wntrze lombardu. Mimo to byli szczliwi i przepenieni wdzicznoci za skromne rozkosze,jakimi ich los obdarza.Kochali si,panowaa wrd nich zgoda i spokj ludzi uczciwych.Scrooge z trudnoci oderwa odnich oczy,a zwaszcza al mu byo rozstawa si z maym Timem. Zrobio si ciemno i zacz pada gsty nieg.Scrooge i duch szli teraz ulicami Londynu.W oknach domw byszczay jasne wiata.Mona byo zobaczy przygotowania do wieczerzy, bogato nakryte stoy,stosy talerzy,ogrzewanych na gazie,kosztowne okrycia i meble.Oto dzieci wybiegay na pokryt niegiem ulic,aby powita przybywajcych goci:siostry i braci, kuzynw,wujw,ciotki;tu i wdzie na oknachprzesuway si cienie zgromadzonych goci;tam znw dziewczta,przybrane w futrzane konierze i takie buciki,szczebioczc jedna przez drug, lekkim krokiem spieszyy do ssiadw.Biadakawalerom,ktrzy by teraz rzucili okiem naich zarumienione twarzyczki i byszczce,oywione spojrzenia.Te figlarneczarodziejki wiedziay doskonale,jak s dla tych biedakw niebezpieczne! W kadym domu oczekiwano goci i na kadym kominku pon wesoy ogie.Duch by bardzo szczliwy!Odsania szerok pier i otwiera do,hojnie rzucajc na wszystko dokoa szczere,poczciwe,szlachetne rozradowanie.Nawet latarnik,przebiegajcy w odwitnym ubraniu ciemne ulice,aby ich ponur mg rozjani blaskami wiata,i wanie mylcy o spdzeniu wieczoru u towarzysza pracy,rozemia si gono,gdyduch przelecia obok niego. Ani si domyla,e spotka istot tak wan. Wtem,bez adnego uprzedzenia,znaleli si na rozlegym botnistym pustkowiu,na ktrym stay tu i wdzie ogromne gazy,jak gdyby to byo cmentarzysko olbrzymw.Woda,nie majca tutaj adnego odpywu,zalaaby ca przestrze,gdyby mrz nie uj jej w lodowe okowy. Oprcz mchu,paproci i twardej,ostrej trawy,nic wicej tu nie roso.Na zachodzie niknce soce pozostawio pas poncej czerwieni,spogldajcej na to rozpaczliwe pustkowie,niby nabiege krwi oko rozjtrzonego tygrysa.Pas ten zapada si coraz niej i niej,a wreszcie cakiem pogry si w ciemnociach nocy. Gdzie jestemy?? zapyta Scrooge. Tu mieszkaj grnicy,pracujcy gboko pod ziemi odrzek duch Patrz!!Poznali mnie. W oknie jakiej ndznej lepianki byszczaowiato;szybko tam pomknli. Zastali wesoe towarzystwo siedzce dokoa wielkiego,jasno poncego ogniska.Zgrzybiay starzec i jego sdziwa ona siedzieli w otoczeniu dzieci,wnukw i prawnukw,wszyscy w odwitnych szatach.Starzec piewa pie wigilijn gosem,ktry niekiedy tylko przygusza wycie wiatru.Bya to bardzo stara pie,ktr piewa jeszcze wwczas,kiedyby maym chopcem.Od czasu do czasu wszyscy wtrowali mu.Za kadym razem,kiedy zabrzmiay ich gosy,starzec oywia si,a jego gos stawa si silniejszy;gdy za milky,jego siy saby. Duch nie bawi tu dugo.Poleciwszy Scroogeowi,by trzyma si silniej jego opoczy,unis go w powietrze. Jak mylicie dokd go unis??Przecie nie na morze. A wanie na morze! Ku wielkiemu przeraeniu,Scrooge ujrza znikajc za sob ziemi,a w dole usyszaguchy pomruk pienicych si fal,z wciekoci uderzajcych o skaliste brzegi. Na pospnej skale,do poowy zanurzonej wwodzie,w odlegoci mili od staego ldu,staa samotna latarnia morska.Przez cay rok huczay dokoa niej fale.Ogromne poacie traw morskich osnuway jej stopy,a mewy,jakby zrodzone z wiatru,unosiy si i opaday w powietrzu dokoa jej szczytu. Dwaj latarnicy rozpalili wewntrz ogie,ktry rzuca jasny snop promieni na wzburzon powierzchni morza przez otwr w grubym murze latarni. Proci ludzie,ktrzy rozniecili ogie,wycignwszy zgrubiae od cikiej pracy rce przez st,przy ktrym zasiedli,yczyli sobie wzajem wesoych wit,trcajc si kubkami gorcego grogu.Starszy z nich,o twarzy zniszczonej przez ustawiczne zmiany pogody,pooranej zmarszczkami,podobnej do twarzy figur wyrzynanych ongi na przodach okrtu,zapiewa ochrypym gosem pie wigilijn. Duch znw unis Scrooge a ponad czarne,pitrzce si morze,a w kocu zatrzymali si na pokadzie jakiego okrtu.Najpierw stanli przy sterniku,nastpnie przy straniku,wreszcie przy oficerach na subie.Wszystkie te surowe postacie peniy swoje odpowiedzialne obowizki i nuciy z cicha pie wigilijn bd mylay o wielkim wiecie;wreszcie opowiaday sobie wzajem wspomnienia dawnych wit,spdzonych wrd rodziny,snujc nadziej rychego powrotu do swoich. Kady marynarz znajdujcy si na okrcie,czuwajcy czy picy,zy czy dobry,mia w tym dniu dla towarzyszy lepsze,cieplejsze sowo ni kiedykolwiek w roku.Kady w mniejszym lub wikszym stopniu doznawa radosnego uczucia,mylao tych,ktrzy w tej chwili myl te o nim. Scrooge przysuchiwa si aosnym jkomwichru i rozmyla,jaka to wspaniaa rzeczposuwa si wrd nieprzejrzanej ciemnoci ukrywajcej na swoim dnie wielkie tajemnice. Nagle ze zdumieniem usysza gony miech.Zdumienie jego wzroso,gdy pozna gos siostrzeca i gdy nie wiadomo jakim sposobem znalaz si w jasnym,ciepym i schludnym pokoju.Obok niego sta duch i z yczliwym umiechem spoglda na jego siostrzeca. Ha,ha,ha! mia si wci siostrzeniec Scrooge''a. Ha,ha,ha! Gdyby,szanowny Czytelniku,zna czowiekamiejcego si serdeczniej i szczerzej,to i ja pragnbym go pozna. Nie ma nic suszniejszego i szlachetniejszego nad prawo rwnowagi,ktre sprawia,e o ile choroby ismutki udzielaj si innym,to rwnie rado i miech s zaraliwe.Moc tego prawa mona byo wanie tu zobaczy.Gdybowiem siostrzeniec Scrooge a mia si na cae gardo, trzymajc si za boki,onajego miaa si rwnie serdecznie,a i zebrani gocie nie pozostawali w tyle.Wszyscy trzli si od miechu,a wraz z nimi zdawa si mia cay pokj: Ha,ha!Ha,ha!Ha,ha! Jak mnie tu ywym widzicie,powiedzia,ewigilia to gupstwo! woa siostrzeniec Scrooge a.Tak powiedzia i jestem przekonany,e rzeczywicie tak myli. Tym gorzej dla niego,Fredziu z oburzeniem zauwaya jego ona.Bogosawione niech bd kobiety:one nic nie czyni poowicznie i zawsze bior rzeczy na serio. ona Freda bya bardzo adn kobiet.Miaamilutk,naiwn twarzyczk,z pontnymi dokami na policzkach,przeliczne,jakby stworzone do pocaunkw usta i najsoneczniejsz par oczt.W jej urodzie byo co zwracajcego uwag,ale w dobrym,szlachetnym znaczeniu. On jest po prostu starym dziwakiem cign siostrzeniec Scrooge a.Do tego nieznonym.Mgby by chocia cokolwiek milszy.Ale wady czowieka s zawsze kar dla niego samego.Jest to prawda niezbita i pamitajc o tym,nie bd mu czyni wymwek. Zdaje si,Fredziu,e on jest bardzo bogatyzauwaya ona.Przynajmniej ty zawsze tak mwisz. I c z tego,moja droga?odpar Fred.Bogactwo jest dla niego bez poytku;nie uywa go na nic dobrego.Sam z niego nie korzysta i nie pomaga nikomu.Odmawia sobie nawet wszelkich wygd.Nigdy mi te na myl nie przyszo prosi go o jakkolwiek pomoc.Ha!ha!ha! Ale chyba i on nigdy nie pomyla o tym,e my kiedy,wczeniej czy pniej,odziedziczymyjego skarby... Nie cierpi go!-rzeka pikna kobieta,a wszyscy gocie prz yznali,e ma zupen suszno. Co do mnie,nie mam do niego alu odezwa si siostrzeniec. al mi go,ale niemgbym gniewa si na niego,gdybym nawet chcia.Kt bowiem cierpi przez jegokaprysy? Tylko on sam.Uroiwszy sobie na przykad,e powinien nas nie lubi,nie chcia przyj naszego zaproszenia.I jaki tego rezultat?Unikn niesmacznego obiadu! Tak sdzisz??A mnie si zdaje,e straci doskonay obiad!zawoaa dotknita w najczulsze miejsce kobieta. Wszyscy przyczyli si do jej zdania,a mogli by kompetentnymi sdziami,gdy przed chwil wanie skoczyli obiad. Tym lepiej rzek siostrzeniec Scrooge a. Bardzo mnie to cieszy,gdy co do mnie,wyznam szczerze,nie mam wielkiego zaufania do talentw kulinarnych modych gospody.Jak sdzisz,Topper? Topper mia wyran sabo do jednej z sistr ony Fredzla i zapewne dlatego odpowiedzia, e bdc kawalerem,a wic niejako pariasem,nie ma prawa wydawa sdu w tym przedmiocie. Usyszawszy to,owa siostra ony siostrzeca Scrooge a,pulchna panienka w koronkowej narzutce,spsowiaa jak piwonia. Mw dalej,Fredziu odezwaa si ona siostrzeca Scrooge a,klaszczc w donie. Wypowiedz si,skocz,co zacz.On zawsze chowa wszystko pod korcem.Dziwny czowiek! Fred w odpowiedzi znowu wybuchn miechem,a poniewa byo fizycznym niepodobiestwem unikn tej zarazy ,wic wszyscy bez wyjtku poszli za jegoprzykadem. Pozostaje mi tylko doda odezwa si Fred,gdy mu przeszed paroksyzm miechu e wuj,postpiwszy z nami tak niegrzecznie i nieyczliwie,sam si pozbawi pewnej dozy radoci, ktra prawdopodobnie nie zaszkodziaby mu.Jestem przekonany,e miaby tu towarzyszy milszych od tych,jakich posiadawe wasnych mylach przesiadujc w starym,zatchym kantorze czy w zakurzonych i pustych pokojach.Mam zamiarzaprasza go corocznie,bez wzgldu na to,czy mu si to podoba czy nie,bo mi go al.Moe szydzi z wigilii Boego Narodzenia do samej mierci,ale zdaje mi si,e w kocu przekona si do niej,gdy bd chodzi do niego co rok i pyta yczliwie:Wuju Scrooge,jak si miewasz?Gdyby go to natchno myl zapisania swemu pomocnikowi jakich pidziesiciu funtw,bybym szczerze zadowolony.Nie jestem pewien,ale zdaje mi si,e wczoraj wuja wzruszyem. Wszyscy zebrani zaczli si mia z naiwnoci Freda.On sdzi,e mg wzruszy Scrooge a, jak gdyby tego starego kutw mogo co na wiecie wzruszy?Ale Fred mia przedziwny charakter.Mao go obchodzio,z czego si towarzystwo mieje;jego cieszy ten dobrynastrj i aby go podtrzyma,otworzy nowbutelk wina. Po herbacie zacza si muzyka,bya to bowiem muzykalna rodzina.Wiedzieli,co robi,gdy zapiewali chrem.Szczeglnie wyrnia si Topper,ktry umia mrucze basem jak niedwied,a nigdy nie zaczerwieni si przy tym ani nie zeszpecitwarzy nabrzmiaymi yami na czole. Siostrzenica Scrooge a graa wcale niele na harfie.Teraz,bez prbowania,uderzya wstruny i zagraa krtk,prost melodi t,ktr doskonale znaa owa dziewczynka,ktra zabraa Scrooge a ze szkoy... Gdy ta melodia zabrzmiaa,wszystko,co Scrooge owi przypomnia duch dawnych Wigilii, stano mu teraz przed oczami.Myla,e gdyby mg sucha czciej tej piosenki sprzed lat, staby si lepszy,i to bez pomocy opaty grabarza,ktra pogrzebaa Jakuba Marleya.Muzyka jednak nie zaja caego wieczoru.Gdy ju mieli jej dosy,rozpoczli zabaw w fanty.Bo dobrze jest czasem wrci do dziecistwa,zwaszcza w dzie stwie ?j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AA"P c# c$%[ c&-~ c':"wigilijny,ktry jest przecie wielkim witem dzieci. Naprzd wic bawiono si w ciuciubabk .Nie chce mi si wierzy,eby Topper naprawd nic nie widzia,majc przewizane oczy;wszake oczu w trzewikach nie nosi. Moim zdaniem,bya to rzecz uoona pomidzy nim i siostrzecem Scrooge a;musia te wiedzie o tym duch wigilijny.Sposb,w jaki Topper ugania si za pikn panienk w biaym szaliku,narusza zasady gry. Przewracajc krzesa,obijajc si o fortepian,duszc si pomidzy firankami,by wszdzie tam, gdzie ona!Wiedzia,gdzie j dopadnie.Nie chwyta nikogo innego.Gdy kto wpad na niego, udawa,e pragnie go chwyci,i szybko zbacza w kierunku swej ofiary.Na prno panna kilkakrotnie protestowaa,woajc,esprzeciwia si to zasadom gry,bo Topper wkocu j zapa,zapdziwszy w rg pokoju,skd nie byo ju wyjcia.Jego zachowanie byo oburzajce. Udawa,e jej nie poznaje,e musi koniecznie dotkn jej uczesania,upewni si przez dotknicie jakiego piercionka najej palcu i acuszka na szyi;to byo po prostu wystpne.Na pewno powiedziaa mu o tym,gdy podczas dalszego cigu zabawy,wktrej ju nie brali udziau, siedzieli i rozmawiali poufnie za firankami. ona siostrzeca Scrooge a nie uczestniczya w tej grze.Usiada wygodnie w fotelu ze stoeczkiem pod nogami,w zacisznym kciku,w ktrym tu za ni stali duch i Scrooge. Przyczya si jednak do gry w fanty i okazaa wiele dowcipu. Rwnie w sekretarzu okazaa niezwyk bystro umysu i ku wielkiemu zadowoleniu siostrzeca Scrooge a pobia na gow swoje siostry,chocia im take nie brakowao sprytu. Towarzystwo skadao si co ze dwudziestu osb,modych i star ych,wszyscy bawili si wybornie.Nawet Scrooge tak si zainteresowa zabaw,e zapomniawszy,i gos jego nie moe by syszany,wcza si czsto do niej,odgadywa zagadki,zwykle trafnie,gdytrzeba przyzna,e najostrzejsza,najsubtelniejsza iga nie moga si porwna z inteligencj Scrooge a. Wyglda dobrodusznie,a nawet gupkowato,lecz sam sobie nadawa taki wygld,aeby atwiej mc wyzyskiwa ludzi. Duch by uradowany zmian jego usposobienia i spoglda na niego yczliwie;Scrooge prosi go pokornie,jak studencik,aby pozostali do koca zabawy.Aleduch odpowiedzia,e nie moe tego uczyni. Zaczli wanie now gr prosi Scrooge. Tylko p godziny jeszcze,duchu,nie wicej! Bya to zabawa Tak i nie .Siostrzeniec Scrooge a mia prawo o czym pomyle,areszta towarzystwa powinna bya odgadn,co to jest;na wszystkie pytania mg odpowiada:tak albo nie .Pod krzyowym ogniem pyta musia si przyzna,e kolejno myla o zwierzciu,o ywym zwierzciu,o niemiym zwierzciu,o dzikim zwierzciu,ktre czasami mruczao,czasami mwio,mieszkao w Londynie,chodzio po ulicach,nie byo wystawione na widok publiczny.Nie byo teprzez nikogo wodzone,nie znajdowao si wmenaerii,nie byo zabijane w rzeni,nie byo koniem,osem,krow,bykiem,tygrysem,pse- m,wini,kotem czy wreszcie niedwiedziem. Przy kadej niewaciwej odpowiedzi siostrzeniec wybucha miechem,a nawet zrywa si z kanapy i skaka po pokoju.W kocu jego pulchna szwagierka,wpadszy rwnie w sza wesooci,zawoaa: Ju mam!!Wiem,kto to!Wiem! Wic powiedz.... To twj wujaszek,Scro-o-ge! Zgada. Wszyscy byli zachwyceni,chocia kto susznie zauway,e na pytanie,czy to jest niedwied,odpowied powinna bya brzmie:tak ,poniewa zaprzeczenie odwrcioby myli uczestnikw zabawy od Scrooge a,jeli istotnie o nim by myleli. Sprawiedliwo przede wszystkim! odezwa si siostrzeniec Scrooge a.Bawimy si jego kosztem,wic byoby niewdzicznoci nie wypi jego zdrowia.Dalej!Niech kady wemie szklank wina i...zdrowie wuja Scrooge a! Zdrowie wuja Scrooge a! zawoali wszyscy. Wesoych wit i szczliwego Nowego Roku staruszkowi,jakikolwiek on jest!cign Fred dalej. Nie chcia przyj ode mnie ycze,jednak je skadam.Niech yje wuj Scrooge! Wujowi Scrooge zrobio si tak wesoo i lekko na sercu,e chtnie podzikowaby siostrzecowi i caemu towarzystwu,chociaby nieuchwytnym dla nich gosem,gdyby duch pozwoli.Lecz caa scena znika mu z oczu z ostatnimi sowami siostrzeca i znw ruszyli dalej. Widzieli wiele ciekawych obrazw,zaszli daleko,odwiedzili wiele ognisk domowych,a wszdzie duch wnosi pogod umysu i szczer rado. Zatrzymywa si przy oach chorych ludzi,obdarzajc ich zdrowiem;pociesza wygnacw, ktrzy czuli si wtedy jakby wkraju rodzinnym;zrozpaczonym cik walk o byt ukazywa nadziej lepszej przyszoci,godzc ich z losem;zblia si do ndzarzy,ktrzy zapominali wtedy o swoich cierpieniach. W przytuku,szpitalu,wizieniu,w kadym schronisku ndzy i nieszczcia,wszdzie zostawia czstk swoich dobrodziejstw,dajc w ten sposb Scrooge owi przykad miosierdzia. Bya to duga noc.Scrooge mia jednak co do tego wtpliwoci.Zdawao mu si mianowicie, e w tym czasie,jaki spdza z duchem,byo kilka wit Boego Narodzenia.Zauway przy tym dziwn rzecz:w jego wasnej powierzchownoci nicsi nie zmienio,gdy tymczasem duch starza si bardzo szybko.Scrooge ani jednym sowem nie napomyka o tym duchowi,dopki nie spostrzeg,e wosy ducha zupenie zbielay.Wtedy zapyta: Czy ycie duchw jest tak krtkie?? Moje ycie na tym wiecie jest bardzo krtkie odrzek duch koczy si bowiem dzisiejszej nocy. Dzisiejszej nocy!!... powtrzy Scrooge. Tak,dzi o pnocy.Dlatego musimy si pieszy.Zegary na wieach wydzwoniy wanie w tej chwili trzy kwadranse na dwunast. Wybacz mi zbyt miae pytanie rzek Scrooge,patrzc uparcie na dolny brzeg opoczy ducha lecz spostrzegam pod twoj szat co dziwnego,co nie naley do ciebie.Czy to noga, czy apa zwierzcia? Prawdopodobnie apa,gdy obrasta j ciao brzmiaa smutna odpowied ducha.Patrz!! Spod opoczy wysuno si dwoje dzieci,dwoje ndznych,przeraajcych istot.Uklky one u stp ducha,trzymajc si silnie skraju jego szaty. Och,czowieku!Spojrzyj,przypatrz si im dobrze! zawoa duch. By to chopiec i dziewczyna.te,chude,obdarte istoty czogay si w pokorze po ziemi. Zamiast wdziku dziecistwa,ktry powinienby janie w ich twarzach i zdrowego rumieca,wyscha rka czasu pokrya ich lica zmarszczkami,usuna z nich krew,napitnowaa strasznym zwyrodnieniem.Tam,gdzie powinien by znajdowa si wyraz anielski kryy si ze duchy,rzucajc grone spojrzenia.Nie mona sobie wyobrazi bardziej przeraajcych potworw. Scrooge,blady jak ptno,odwrci si,lecz obawiajc si obrazi ducha,ktry moe byojcem tych istot,usiowa powiedzie,e to s przedziwne dzieci;kamstwo jednak byoby zbyt race wybekota zatem tylko:: Czy to twoje dzieci?? To s dzieci ludzkoci!odpar duch,spogldajc na nieszczsne istoty z gbokim wspczuciem. Przychodz one do mnie z baganiem o obron przed ich ojcami.To jest doda,wskazujc na chopca Ciemnota,a dziewczynka nosi miano Ndza.Strze si obu jak ognia oraz tego wszystkiego,co od nich pochodzi,a przede wszystkim strze si chopca,gdy na jego czole wypisane jest straszne sowo:Zguba.Moesz si ich wyprze cign dalej duch, podnoszc gos i wycigajc rk w kierunku miasta moesz oburza si na tych,co to mwi, moesz ich spotwarza i potpia:ale jeeli nie postarasz si o usunicie tych klsk,biada ci! Czy nie ma ratunku dla tych stworze??wyszepta Scrooge. Tak odpar duch z ironi,przypominajc mu jego wasne sowa s przecie wizienia,s domy poprawcze! Wybia pnoc. Scrooge szuka oczyma ducha,lecz nie mggo dojrze. Z ostatnim uderzeniem zegara przypomnia sobie zapowied Jakuba Marleya.Wtedy, podnisszy oczy,spostrzeg nowego ducha.Mia on postaw majestatyczn,uroczyst,by przybrany w dugi,do ziemi sigajcy paszcz z kapturem.Zblia si do Scrooge a powoli, ociale,jak tuman mgy. Rozdzia 4 Ostatnie spotkanie z duchem Gdy widmo zbliao si do Scrooge a,on upad przed nim na kolana.Przybysz wnosi ze sob co bardzo tajemniczego i gronego. Dugi,czarny paszcz,podobny do caunu,szczelnie spowija ca posta ducha,nawet gow i twarz,wystawaa z niego tylko jedna wycignita rka.Gdyby nieta rka,trudno byoby dojrze posta w nocnej ciemnoci. Znalazszy si tu przy duchu,Scrooge zauway jego niezwyky wzrost i poczu,e ogarnia go niewypowiedziana trwoga.Tajemniczy przybysz wci milcza,sta w miejscu bez adnego ruchu. Zdaje si,e mam przed sob ducha przyszych wit Boego Narodzenia?wyszepta niemiao Scrooge.Duch nic nie odpowiedzia,ale wci trzyma wycignit rk. Pokaesz mi rzeczy,ktre stan si dopiero w przyszoci?Czy nie tak? zapyta Scrooge. Duch kiwn potakujco gow.Tak tylko otrzyma odpowied. Scrooge ju przywyk do obcowania z duchami;jednak w obecnoci tego milczcego widma doznawa takiego strachu,e nogi si pod nim chwiay.Nie mg wic poda za duchem. Zauwaywszy to,zjawa zatrzymaa si,jakby chcc mu da przyj do rwnowagi. Zmieszao to Scrooge a jeszcze bardziej. Za kadym razem,gdy wyczuwa,e oczy widma przenikliwie wpatruj si w niego, przejmowaa go groza i dreszcze niewypowiedzianej trwogi.Pomimo wysikw,nie mg nic rozrni pod t czarn szat;widzia tylko wci wycignit rk widma i niewyrane zarysy jego postaci. Duchu przyszoci zawoa wreszcie napeniasz mnie przeraeniem,jakiego nie doznawaem wobec twoich poprzednikw.Poniewa wierz,i pragniesz mego dobra i szczerze pragn poprawi si,dzikuj ci ju z gry z caego serca i gotw jestem wszdzie i za tob. Ale dlaczego nie przemawiasz do mnie? adnej odpowiedzi.Rka ducha wci bya wycignita wprost przed siebie. Prowad mnie zatem rzek Scrooge. Czas szybko ucieka,a wiem,e jest dla mniebardzo drogi.Chodmy. Duch ruszy powoli,a Scrooge za nim;zdawao mu si,e cie ducha porywa go i podtrzymuje. Nie mona powiedzie,e weszli do miasta to raczej miasto,wyrsszy jakby spod ziemi, otoczyo ich nagle szumem i gwarem.Od razu znaleli si w samym sercuLondynu,na giedzie, wrd tumu kupcw,spiesznie przechodzcych tam i z powrotem,brzczcych penymi kieszeniamizota i srebra,zbierajcych si w niewielkiegrupy w celu odbycia narad lub zawarcia transakcji.Wszyscy oni byli bardzo zajci;spogldali na zegarki lub,zamyleni,bawili si kosztownymi brelokami itp.Obraz ten Scrooge zna doskonale,widywa go bardzo czsto. Duch zatrzyma si przy niewielkiej grupce ludzi.Scrooge zauwaywszy,e jego rka t wanie grupk wskazuje,przybliy si i usysza nastpujc rozmow: Nie mwi wysoki,tusty jegomo,z duym podbrdkiem wiem tylko tyle,e umar. Kiedy?? zapyta inny. Podobno wczoraj w nocy. Jaki powd?Co mu si stao? zagadn trzeci,raczc si obficie tabak ze srebrnej tabakiery.Sdziem,e on ju nigdynie umrze. Bg raczy wiedzie,co mu byo -odpar pierwszy,ziewajc przecigle. Ciekawa rzecz,co zrobi z pienidzmi?zapyta jegomo z purpurowtwarz i narol tuszczu na kocu nosa,przypominajc korale indyka. Nie wiem,doprawdy odpar jegomo z duym podbrdkiem.Moe zapisa swoim wsplnikom...To wiem,e nie ja bd jego spadkobierc. Dowcip ten przyjto wybuchem miechu. Zdaje mi si cign dalej jegomo z podbrdkiem e bdzie mia marny pogrzeb. Jestem pewien,e wystrj kocioa i karawanu niedrogo bd kosztoway,bo nie znam nikogo, kto by chcia pj za jego trumn.A gdybymy takbez zaproszenia odprowadzili go do grobu? Jeeli wyprawi porzdn styp,to nie mam nic przeciwko temu wtrci jegomo w okularach.Za takie powicenie co si przecie naley. Gromadka znw si rozemiaa. Jak widz,jestem najbardziej bezinteresowny odezwa si jegomo z podbrdkiem. Nigdy nie chodz na cmentarz i nie ubiegam si o stypy,ale jeeli ktry z was wybierze si na ten pogrzeb,ja chtnie bd mu towarzyszy.Prawd mwic,poniekd sympatyzowalimy ze sob.Przy spotkaniu zawsze wymienialimy cho kilka sw.No,tymczasem do widzenia,moi panowie. Gromadka rozesza si i znikna w tumie,a Scrooge,ktry pozna wszystkich rozmawiajcych,zwrci oczy na ducha,jak gdyby oczekujc wyjanienia tego,co usysza. Zamiast odpowiedzi,duch pomkn na ulic i palcem wskaza dwch rozmawiajcych mczyzn. Scrooge znw nadstawi uszu,w nadziei,e teraz zagadka si rozwie. Obu mczyzn wskazanych przez ducha zna dobrze.Byli to bogaci i bardzo wpywowi giedziarze.Scrooge usilnie zabiega o pozyskanie ich szacunku i zaufania,oczywicie w znaczeniu czysto giedowym. Witam pana mwi jeden z nich jak zdrowie?? Niezgorzej odpar zapytany a paskie? Dzikuj,dobrze.A starego kutw powoano nareszcie do obrachunku. Syszaem o tym.Ale nieznone zimno dzimamy... Przecie to waciwa pora....wita Boego Narodzenia.Pan nie jedzi na ywach? Co mi po tym??Mam co innego na gowie.Do widzenia. Do widzenia. Ani sowa wicej.Takie byo ich przywitanie,rozmowa i poegnanie. Scrooge a z pocztku dziwio,e duch przywizuje wag do tak w gruncie rzeczy bahych rozmw,lecz przeczuwajc,e czyni to nie bez celu,zacz si nad nimi zastanawia. Byo niemoliwe rozmyla eby rozmowy dotyczyy Jakuba Marleya,jego dawnego wsplnika,chociaby z tego tylko wzgldu,e Marley umar ju dawno.mierjego naleaa do przeszoci,a ten duch przecie mia zwizek jedynie z przysz oci. Na razie Scrooge nie mg w aden sposb wymiarkowa,o ktrym z jego znajomych rozmawiano.Nie wtpi jednak,e kogokolwiek dotyczyy te rozmowy,musiayzawiera nauk, majc na celu jego dobro,a on powinien przyj j z uwag i wdzicznoci.Przyszedszy do tego przekonania,postanowi uwanie przysuchiwa si wszystkiemu,co mu w uszy wpadnie; przede wszystkim bacznie obserwowa wasn posta,jeli si ona zjawi,przewidujc,e jej zachowanie da muklucz do rozwizania drczcych go pyta.Zacz wic szuka samego siebie. Kt to zaj jego uprzywilejowane miejscena giedzie?Scrooge nie zna tego czowieka. Rozglda si na wszystkie strony,ale nie mg odnale siebie,chocia zegar giedowy wskazywa godzin,w ktrej zwykle tu przebywa.Ta okoliczno nie zaniepokoia go zbytnio, gdy po odwiedzinach pierwszej zjawy postanowi w gbi duszy,e zmieni dotychczasowy sposb ycia;przypuszcza wic,e jego nieobecno na giedzie potwierdza,i w postanowieniu swoim wytrwa. Duch,wci pospny i nieruchomy,sta przy nim z wycignit rk.Ocknwszy si z zamylenia,Scrooge zauway,e duch nie spuszcza z niego oczu;dreszcz przebieg ponim od stp do gowy. Szybko opucili gwarn cz miasta i zapucili si w jedn z oddalonych dzielnic,gdzie Scrooge nigdy nie zaglda,wiedzc,e miaa jak najgorsz opini.Zobaczy ciemne,pene bota ulice;domy za i sklepy byy ndzne,mieszkacy bosi,pnadzy,pijani,budzili obrzydzenie. Podwrza i korytarze nieprawdopodobnie wskie,zagnojone,wydaway odr,dostrajay si do ludzi,od ktrych tu si roio.Bya to dzielnica bota,ndzy i zbrodni. W tej oto strasznej dzielnicy znajdowa sindzny sklepik,w ktrym sprzedawano stare elastwo,gagany,stare butelki,koci.Na pododze,wewntrz sklepu,pitrzyy si stosy zardzewiaych kluczy,gwodzi,acuchw,zawiasw,pilnik- w,talerzy wag,odwanikw. Dziwne tajemnice,ktrych zbadania nie kady odwayby si podj,ukryway si pod stosami cuchncych achmanw. Przy piecu,skleconym niezdarnie z kawakw starych cegie,w ktrym spalanoszcztki zgniego drzewa,siedzia wrd swoich towarw siedemdziesicioletni czowiek.Od ulicznego chodu zasoni si kotar z gaganw,ktre rozwiesi na sznurku.Pali fajk.Scrooge i duch zjawili si przy nim w chwili,kiedy do sklepu wesza kobieta dwigajca ciki tumok.Tu za ni,take z tumokiem,wesza druga,potem mczyzna,w czarnym,mocno spowiaym zwaszcza w dzie stwie ?j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AA(P c) c* c+?) c,6>ubraniu. Wszyscy troje niezmiernie si zdziwili,poznawszy si nawzajem. Przez chwil panowao milczenie,wreszcie owa trjka wybuchna gonym miechem.To dopiero zdarzenie! zawoaa pierwszakobieta. Musi by porzdek.Najpierw posugaczka,potem praczka,a w kocu przedsibiorca pogrzebowy.No,patrz,Joe!Zeszlimy si tu jak umwieni.Nieprawda? W kadym razie nie moglicie wybra lepszego miejsca na schadzk rzek Joe,wyjmujc z ust fajk. Chodcie do salonu.Przecie znamy si wszyscy.Zaczekajcie,zamkn drzwi.Do licha!ale skrzypi...Sdz,e w caym moim skadzie nie mona by znale rwnie zardzewiaych i skrzypicych zawiasw jakte,i rwnie starych koci jak moje.Tak,tak. Wszystko jest dobrane,odpowiada swemu miejscu i przeznaczeniu.Ale chodcie do salonu. Pomieszczenie nazwane salonem byo czci sklepu,oddzielon od niego czym wrodzaju zachmanionego parawanu. Stary poprawi poncy ogie kawakiem elaza,ktry niegdy stanowi cz ozdobnej porczy schodw,usun kope z lampy by bowiem wieczr cybuchem swej fajki,ktr znw wsun w usta. W tym czasie kobieta,ktra wesza pierwsza,rzucia na podog swj tumok,usiada w swobodnej pozie na stoku i spltszy donie na kolanie spogldaa na dwjk towarzyszy. Wic c?Przecie wszystko w porzdku,moja pani Wilber?odezwaa si po chwili. Jestem zdania,e kady czowiek powinien myle o sobie.On przez cae ycie tylko tym si zajmowa. wita prawda! odpara praczka. Nikt na wiecie nie dba tak o siebie,jak on.Nikt na wiecie. Dlaczego wic ma pani takie wystraszoneoczy,jakby si czego baa?Powiadam,e wszystko w porzdku i koniec.Wilki przecienie rzucaj si na siebie,a kruk krukowi oka nie wykole.Byoby gupio,gdybymy mieli przeszkadza sobie nawzajem w interesach. Zapewne!!-potakna pani Wilber. W takim razie wszystko w porzdku prawia posugaczka.Nie wracajmy do dnia wczorajszego,to do niczego nie doprowadzi.Zreszt,czego si obawia?Troch drobiazgw nikogo nie zuboy,a nieboszczyk si o nie nie upomni... Zapewne!!Zapewne! znw potwierdzia pani Wilber. Gdyby ten pody kutwa chcia uchroni swoje rzeczy od zmarnowania mwia posugaczka mg uczyni to atwo,postpujc jak wszyscy uczciwi ludzie.Dlaczeg nie postara si,eby w chwili mierci bya przy nim jaka dobra dusza.Nie chcia tego,nie postara si,wiczgin marnie w kcie,gorzej ni pies. wita prawda!! potwierdzia pani Wilber. Co posia,to i zebra. Jeszcze wicej bym o nim powiedziaa,gdybym nie miaa gowy zajtej czym innym tym, z czym tu przyszam.No,Joe,rozwi tumok,powiedz,co to warte.Nie obawiam si zacz pierwsza...Owszem,niech oni wiedz,co tu jest.Grzechu w tym nie ma.No,Joe,rozwi tumok. Teraz nastpiy prawdziwie chiskie ceremonie:jej towarzysze pragnli okaza,i s dobrze wychowani.W kocu przedsibiorca pogrzebowy zdecydowa si pierwszy przedstawi swoje upy. Nie byy one znaczce:kilka piecztek,owek w futerale,para spinek,tania szpilka do spinania szala.I to byo wszystko. Joe kady przedmiot skrupulatnie bada,nawet obwchiwa,kred kreli na cianie cen,a widzc,e ju nic wicej nie ma,zsumowa nakrelone liczby. Tyle wynosi twj rachunek,kochany przyjacielu rzek do przedsibiorcy pogrzebowego. Nie dam ani pensa wicej,choby mnie smaono na wolnym ogniu.Co dalej? Przysza kolej na pani Wilber. W jej tumoku znajdoway si przecierada,serwety i troch ubrania;dalej starowieckie, srebrne yeczki do herbaty,szczypce do cukru i troch obuwia. Jej rachunek rwnie zosta zapisany na cianie. Zawsze mam wzgldy dla dam i dlatego wicej im pac.Ta sabo doprowadzi mnie do ruiny wyrzeka stary Joe.Twj rachunek,pani Wilber.Jeeli zadasz cho ojednego pensa wicej,to gotw jestem cofn moj hojno. A teraz,Joe zajrzyj do mojego tumoka rzeka posugaczka.Joe uklk na ziemi i,rozmotawszy nieskoczon liczb supw,wydoby ogromny zwj ciemnej materii. Co to takiego?? mrukn pod nosem kotary od ka?? Zgadza si odpara,miejc si,posugaczka. Czyby,kochana przyjaciko,cigna firanki,kka,chwasty,sowem cae urzdzenie, wtedy kiedy jeszcze lea na ku? zapyta Joe. Zgade odpara posugaczka. Czybyto nie bya odpowiednia pora na to?? W tej sprawie musz ci odda sprawiedliwo,droga przyjaciko rzek Joe. Urodzia si w czepku i jeste na drodze do zrobienia majtku. Zapewniam ci,ojcze Joe rzeka powanie posugaczka e wobec takiego czowieka wszelkie skrupuy byyby mieszne.Tak jest,uwaaabym si za naiwn,gdybym nie skorzystaa z takiej okazji i niczego sobie nie wzia.Ostronie zlamp,Joe dodaa zatucisz kodr oliw. To jego kodra?? zapyta Joe. A czyja??Nie zazibi si przecie bez nieji nie dostanie kataru. Nie o to chodzi przerwa Joe. Obawiam si,czy nie umar na jak zaraliw chorob... Bd spokojny,ojcze Joe zapewnia go posugaczka.Nie byam tak spragniona jego towarzystwa,ebym si miaa narazi na niebezpieczestwo.Nie krciabym si przy nim,gdyby go toczya jaka zaraza.Mie mi jeszcze ycie.Przypatrz si t ej koszuli,ojcze Joe.Zarczam,e moesz wypatrze oczy,a nie znajdziesz ani jednej dziurki,nawet ladu przetarcia.To najlepsza koszula,jak nieboszczyk posiada.Szczcie,e tam byam,bo inaczejzmarnowaliby j. W jaki sposb?? zapyta zaciekawiony Joe. Woyliby j na nieboszczyka i pochowaliby go w niej odpara miejc siposugaczka. Znalaz si nawet jaki gupiec,co j ju woy na trupa.Spostrzegam to w sam por i zdjam z niego t pikn sztuk biaego ptna.W perkalu pj do grobu nie aska?Sdz,e perkal jest najstosowniejszy dla nieboszczykw,a szczeglnie dla tego starego sknery. Scrooge z przeraeniem przysuchiwa si tej rozmowie.Ludzie ci,siedzcy ciasno,jedno przy drugim,wok zdobyczy,sprawiali wraenie drapienych zwierzt,budzili w nim taki wstrt,jak bezwstydne demony prowadzce targ o wieego trupa. Ha!ha!ha!rozprawiaa w dalszym cigu posugaczka,zamiewajc si,podczas gdy Joe wydobywszy z ukrycia flanelowy worekz pienidzmi,odlicza kademu z trjki przypadajc naleno to bya jedyna dobra rzecz,na jak zdoby si w caym swoim yciu.Zawsze wszystkich odtrca odsiebie,pewnie po to,ebymy mogli poywi si troch po jego mierci. Ha!ha!ha! Duchu szepn Scrooge,drc jak w febrze.Zrozumiaem,wszystko zrozumiaem.Los tego nieszcznika moe by moim losem.Do takiego koca prowadzi ycie jakie pdz...Boe miosierny,co ja widz?! Po tym okrzyku,cofn si przeraony. Obraz zmieni si nagle i Scrooge znalaz si tu przy ku bez kotar,na ktrym podbrudnym przecieradem kto lea.W straszny sposb wyjaniao si wszystko,co przed chwil widzia i sysza. Pokj by ciemny,tak ciemny,e nie mona byo dokadnie widzie,co si w nim znajduje, chocia Scrooge,poruszony jakimwewntrznym nakazem,uwanie rozglda si na wszystkie strony.Sabe wiato,przedostajce si z zewntrz padao prosto na ko,gdzie lea trup ograbionego,opuszczonego przez wszystkichczowieka. Scrooge spojrza na ducha;jego rka wskazywaa gow trupa.Ciao byo tak niedbale okryte, e wystarczyo jedno dotknicie,aby j odsoni.Scrooge chcia touczyni,pragn zobaczy twarz nieboszczyka,ale brako mu si. O zimna,straszna mierci!Moesz tu sobie wznie tron i otoczy go wszystkimi okropnociami,jakimi rozporzdzasz,gdy tojest twoje krlestwo...Lecz nie jeste w stanie skazi jednego wosa na gowie miowanej;nie moesz skazi ani jednego rysu szlachetnej twarzy.C z tego,e rkatakiego czowieka steje i bezwadna opadnie?Co z tego,e jego krew steje a serce przestanie bi?Ta rka bya otwarta,hojna i dobroczynna;to serce czuoi kochao gorco. Nikt tych sw nie wymwi,a jednak Scrooge dokadnie je sysza,gdy patrzy na lecego na ku nieboszczyka. Gdyby ten czowiek oy myla Scrooge gdyby mg rozpocz nowe ycie,co by powiedzia o swojej przeszoci?Skpstwo,chciwo,pragnienie wzbogacenia si...wszystko to sprawio tak straszny koniec! Zastygy trup ley pod zachmanionym przecieradem,opuszczony w ponurym i pustym domu,i nie ma na wiecie czowieka,ktry by powiedzia:On wywiadczy mi kiedy przysug,powiedzia mi dobre sowo,kiedypotrzebowaem pociechy,teraz odwdzicz mu si za to. Kot tylko drapa do drzwi i gdzie pod podog gono harcoway myszy.Dlaczego mc cisz?Scrooge nie mia roztrzsa tych pyta. Duchu rzek w kocu to straszne miejsce.Nigdy nie zapomn nauki,jak tu otrzymaem. Chodmy std! Lecz duch wci wskazywa mu rk gowtrupa. Wiem,duchu,czego dasz ode mnie szepn Scrooge lecz nie mog tego speni,brak mi si!Zdawao si,e duch bacznie przyjrza mu si spod kaptura. O,duchu! zawoa Scrooge jeeli istnieje chocia jeden czowiek,ktrego mier tego nieszcznika zmartwia,pokami go,bagam ci! Duch rozpostar nad nim caun,jakby skrzyda,po czym opuci go,i w chwil potem Scrooge ujrza jasny,soneczny pokj,a w nim matk z dziemi. Matka oczekiwaa kogo z wielkim niepokojem;chodzia od okna do okna,wzdrygaa si przy najmniejszym szelecie,wygldaa na ulic,spogldaa na zegar cienny.Na prno prbowaa zaj si robot i z wyranym zniecierpliwieniem znosia krzyki rozbawionych dzieci. Wreszcie usyszaa oczekiwane stuknicie w drzwi. Podbiega,by je otworzy. By to jej m,czowiek jeszcze mody,lecz ju znuony i sterany cikim yciem.Jego twarz miaa w tej chwili dziwny wyraz:malowaa si na niej rado,ktrej jakby si wstydzi i chcia jukry. Zasiedli do stou,aby spoy obiad,przygrzewany na piecu.ona zapytaa niemiao: No i jakie nowiny?? On milcza,wyranie zwleka z odpowiedzi. Dobre,czy ze? delikatnie ponaglaa ona. Ze odpar. Wic jestemy zrujnowani?? Nie,Karolino,jest jeszcze nadzieja. Czy on poczeka? spytaa ona.Byby to prawdziwy cud,ale po nim czego takiego spodziewa si nie mona. On ju nic nie moe zrobi.Umar. ona bya dobr,zacn kobiet;wystarczyospojrze na ni,eby si o tym przekona.Po tym,co usyszaa od ma,poczua tak ulg,e podzikowaa zani Bogu,chocia zaraz ogarn j al i wstyd,e si poddaa takiemu egoizmowi.W kadym razie jej pierwsze wraenie byo radosne. Wic rzeka do ma owa na p pijana baba,o ktrej wspomniaam ci wczoraj, powiedziaa mi prawd,kiedy usiowaam dosta si do niego,eby wyprosi chocia tydzie zwoki.On naprawd umar.Zdawao mi si,e umylnie skamaa,aby mnie si pozby. Jak mylisz?? zapyta m. Kto teraz przejmie nasz dug?? Nie wiem.W kadym razie,zanim ureguluje si sprawa spadku,znajdziemy potrzebne pienidze.Musiaby nas przeladowa szczeglny pech,gdyby jego spadkobierca okaza si rwnie nieludzki.Na razie moemy spa spokojnie. Wielki ciar jakby spad im z serca.Nawettwarzyczki dzieci,przysuchujcych si rozmowie rodzicw,ktrej przecie dokadnie nie rozumiay,zajaniay radoci.mier tego czowieka wniosa odrobin szczcia do biednego domu. Duchu odezwa si Scrooge poka mi mier,ktrej towarzyszy mio i al.Inaczej w straszny pokj,ktrymy niedawno opucili,wci bdzie mnie przeladowa. Duch powid go przez kilka dobrze mu znanych ulic.W drodze Scrooge rozglda si na wszystkie strony,w nadziei,e zobaczy sw posta,ale daremnie. Weszli do domu biednego Boba Cratchita,do tego samego mieszkania,ktre Scrooge niedawno odwiedzi.Zastali tam matk z dziemi. W pokoju panowaa cisza.Zwykle swawolne maluchy,braciszek i siostra,siedziay teraz cichutko w kcie pokoju i nie spuszczay oczu z Piotra,pochylonego nad otwart ksik.Matka i starsza crka szyy. On za wzi dziecko i postawi wrd nich . Kto wypowiedzia te sowa?Przecie to nie sen,Scrooge sysza je wyranie?WidoczniePiotr je odczyta gono w chwili,gdy duch ze Scrooge em przestpowali prg pokoju.Dlaczego chopiec tak nagle przerwa czytanie? Matka pooya robot na stole i zakrya twarz domi. Oczy mnie bol od koloru tej tkaniny...szepna.Od koloru tkaniny?O,biedny,maleki Tim!... Ju mi lepiej rzeka po chwili. Prawdopodobnie szycie prz y wietle mczymoje oczy, ale nie chc,eby ojciec to zauway.Zapewne niedugo wrci.Powinien ju by w domu. To prawda potwierdzi Piotr,zamykajc ksik. Czy zauwaya,mamo,e ojciec teraz chodzi znacznie wolniej ni dawniej? Zapanowaa przykra cisza.Wreszcie matka spokojnie,gosem,ktry raz tylko zadra, powiedziaa: Pamitam,jak chodzi szybko,nawet bardzo szybko z...malekim Timem na plecach... Ja take --szepn Piotr.Wszyscy kolejno powtrzyli: I ja take. Bo przecie Tim nie by ciki mwia dalej matka,pochylaj c si nad robot. Przy tym tak bardzo go kocha,e nawet nie czu jego ciaru.Zdaje si,e ojciec wraca... Pani Cratchit poderwaa si i szybko pobiega na spotkanie ma.Bob wszed do pokoju. Szyj mia owinit wenianym szalikiem,a bardzo go ten biedak potrzebowa.Herbata ju grzaa si dla niego,a dwoje najmodszych dzieci od razu wdrapao si na kolana ojca i przytuliy twarzyczki do jego twarzy,jak gdyby chciay powiedzie: Nie myl ju o tym,tatusiu!Nie martw si!... Bob wesoo bawi si z nimi,dla kadego zreszt mia dobre sowo.Spostrzegszy rozoon na stole robot,chwali pracowito i zrczno ony i crek. Skoczycie to przed niedziel zauway.Dzielne z was robotnice. Niedziela?? powtrzya ona. Wic dzi tam bye,Robercie? Tak,moja droga odpowiedzia Bob.Bardzo aowaem,e nie posza ze mn.Jak tam si wszystko zieleni.Ale ty czsto tam chodzisz,wic wiesz,j ak tam jest piknie.Ja przyrzekem sobie,e bd go odwiedza w kad niedziel...Moje malestwo! Po tych sowach Bob si rozpaka.Tak kocha maego Tima,e na jego wspomnienie nie mg si powstrzyma od ez. Wsta i poszed do pokoju na grze,owietlonego i przyozdobionego zieleni,jak na dzie wigilijny.Przy eczkudziecka stao krzeseko i mona byo wyczu,e jeszcze niedawno kto na nim siedzia.Teraz Bob tam usiad i odda si bolesnym mylom.Kiedy si uspokoi, ucaowa eczko,a jego twarz przybraaspokojny wyraz czowieka pogodzonego zcikim ciosem.Wrci na d ju w innym nastroju. Teraz wszyscy usiedli wok kominka i zaczli gwarzy.Matka i crki wci pracoway.Bob z oywieniem opowiada o szczeglnej yczliwoci jak mu okaza siostrzeniec Scrooge a, ktrego spotka naulicy.Widzia go tylko raz jeden,i to przelotnie,tymczasem dzi,gdy si spotkali,siostrzeniec Scrooge a przywita go serdecznie i zapyta,czy nie spotkao goco zego... Oczywicie mwi Bob nie mogem tego ukry przed nim.To miy,dobry czowiek.Czy uwierzysz,droga ono,e bardzo si tym przej.Powiedzia mi:Szczerze panu wspczuj, panie Cratchit,i prosz przekaza moje serdeczneubolewanie zacnej maonce .Nawiasem mwic,nie pojmuj,skd on wie o tym? O czym,mj drogi? e jeste zacna i dobra. Wszyscy o tym wiedz!! zawoa Piotr. Dobrze powiedziane,mj chopcze pochwali go ojciec. Mam nadziej,e tak jest naprawd.Szczerze wam obojgu wspczuj,moi pastwo powtrzy siostrzeniec Scrooge a i wrczajc mi swj bilet,nadmieni:Oto mj bilet.Moe bd mg by panu w czymkolwiek pomocny,prosz zwrci si do mnie z caotwartoci .Byem wprost oczarowany,nie tyle jego propozycj i nie myl o tym,e moe nam istotnie dopomc,lecz jego uprzejmoci. Bardzo mnie tym uj.Mgby kto pomyle,e znaTima i auje go na rwni z nami. Jestem pewna,e ma dobre serce rzeka pani Cratchit. Byaby jeszcze bardziej przekonana,gdyby go widziaa i rozmawiaa z nim podchwyci Bob.Wcale bym si nie dziwi uwaajcie,co powiem! gdyby pomg Piotrowi znale lepsz prac. Syszysz,Piotrze? rzeka pani Cratchit. j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AA-P c..3/M c0*"} c1/ c2=  A wtedy zawoaa jedna z dziewczt Piotr si oeni i zamieszka u siebie!! Co ty wygadujesz...mrukn Piotr niby z oburzeniem,ale po jego oczach wida byo,e umiecha mu si ta myl. Nie ma w tym nic niezwykego rzek Bob chocia,prawd mwic,masz jeszczena to dosy czasu,mj drogi.Lecz jeeli kiedykolwiek przyjdzie nam si rozsta z sob,jestem przekonany,e aden z nas nie zapomni maego Tima.Prawda,e wszyscy bdziemy zawsze pamitali to pierwsze rozstanie? Zawsze,ojcze!-odpowiedzieli wszyscy. Wiem o tym,moi drodzy cign Bob jakrwnie i o tym,e przez pami o nim,jaki by dobry,kochajcy,cierpliwy i agodny,chocia tak may,nigdy adna wanas nie porni. Z pewnoci,ojcze! znw odpowiedzieli wszyscy. Dzikuj wam rzek Bob.Jestem bardzo szczliwy!Pani Cratchit ucaowaa go,potem, kolejno,ucaoway go dzieci,wreszcie ucisn jego rk Piotr. Nad t zacn rodzin unosi si,jak bogosawiestwo Boe,duch malekiego Tima. Duchu odezwa si Scrooge co mi mwi,e chwila naszego rozstania zblia si.Czuj to,chocia nie wiem,jak si to odbdzie.Powiedz mi teraz,kim by ten czowiek,ktrego widzielimy na miertelnym ou? Duch Wigilii przyszoci poprowadzi go w taki sam sposb,jak wczeniej prowadzi do dzielnicy giedowej.Teraz posuwa si bardzo szybko,nie zatrz ymujc si nigdzie.Ten popiech niepokoi Scrooge a.Zacz prosi,aby si chocia na chwil zatrzyma. Na tej ulicy tumaczy si przez ktr tak pdzimy,znajduje si mj kantor.Tu ogniskuj si wszystkie moje interesy.Oto dom,w ktrym jest mj kantor.Pozwl mi zobaczy,co si tam bdzie dziao w przyszoci. Duch zatrzyma si,lecz wskazywa rk winn stron. Przecie mj dom jest tutaj? zauway Scrooge. Dlaczego wskazujesz inne miejsce i chcesz mnie tam prowadzi? Nieubagany duch wci trzyma wycignit rk wskazujc inny kierunek.Scrooge jednak pobieg do okna swego kantoru i chciwie przylgn do szyby.W lokalu i teraz by kantor,ale ju nie jego.Zmienio si umeblowanie,a na miejscu szefa siedzia kto nieznany. Rka ducha wci nie zmieniaa kierunku. Scrooge wrci do zjawy i posusznie uda si za ni,starajc si rozwiza w myli pytanie: dlaczego nie zobaczy siebie w kantorze i co si mogo z nim sta? Nagle zatrzymali si przed elaznymi sztachetami,wrd ktrych znajdowaa si wielka brama.Scrooge uwanie rozejrza si wokoo,chcia bowiem ustali,gdzie si znajduj. Byli na cmentarzu. Tu,pod ziemi,na gbokoci kilku okci,lea ten nieszczsny czowiek,ktrego nazwisko mia niebawem pozna. Cmentarz otaczao nieskoczone mnstwo cian domw,a caa jego powierzchnia zaronita bya trawami i chwastami rolinami mierci,a nie ycia. Duch,stojc wrd mogi,wskazywa na jedn z nich. Scrooge,drc cay,zbliy si do niej. Duch pozornie wcale si nie zmieni,lecz Scrooge owi zdawao si,i w jego ponurej, majestatycznej postaci spostrzegaco nowego,co go do gbi poruszao... Zanim zbli si do grobowca,ktry mi wskazujesz rzek odpowiedz mi na jedno jedyne pytanie.Chc mianowicie wiedzie,czy to,co widz,jest obrazem tego,co musi si speni,czy te tego,co moe nastpi? Zamiast odpowiedzi,duch dotkn rk mogiy,przy ktrej stali. Zapewne mwi Scrooge dalej czowiek w yciu musi i t drog,jak sam obra i doj do pewnych,odpowiadajcych jej,rezultatw.Alejeeli czowiek opuci dawn swoj drog iskieruje si na inn,to przecie osignie tei inny rezultat.Powiedz,czy takie znaczenie maj obrazy,jakie mi pokazae?Duch wcista nieruchomy,wskazujc grobowiec.Scrooge,drc caym ciaem ze strachu,niemal peznc,przysun si do grobowca i przeczyta na nim swoje wasne nazwisko: EBENEZER SCROOGE Wic to samego siebie widziaem?! zawoa,padajc na kolana.Teraz palec ducha przesuwa si,raz po raz,od jego osoby do mogiy. Nie,duchu!O,nie! zawoa Scrooge.Duch wci powtarza ten sam ruch rk. Duchu!! krzykn Scrooge,chwytajc paszcz widma. Wysuchaj mnie...Ja ju nie jestem tym czowiekiem,jakim byem dochwili spotkania si z tob...Nie jestem i niebd przenigdy... Dlaczego pokazae mi takstraszne rzeczy?Czy dla mnie nie ma ju ratunku? Rka ducha po raz pierwszy zadraa. O,dobry duchu! baga Scrooge,lec u stp widma z twarz zwrcon do ziemi. Zmiuj si nade mn,ratuj mnie!Powiedz,e jeeli zmieni ycie,to zmieni te obrazy,jakie mi pokazae... Rka widma poruszya si,jakby przytakujco. Odtd z caej duszy bd czci wita Boego Narodzenia przyrzeka ze skruch Scrooge i przez cay rok bd na nie z radoci czeka.Bd te pamit ao przeszoci,teraniejszoci i przyszoci.Wszystkie trzy duchy,ktre mnie odwiedziy,y bd we mnie.O,duchu,powiedz, e mog zetrze napis z tego grobowca... Z rozpacz chwyci do ducha. Ten usiowa j wydrze,ale Scrooge trzyma z caej siy.Duch jednak by silniejszy od niego i uwolni rk. Scrooge jeszcze raz wznis donie,aby znw baga o zmian swego losu.Nagle zobaczy,e paszcz i kaptur widma zmniejszaj si,kurcz,a wreszcie cae zjawisko przemienio si w porcz jego wasnego ka... Rozdzia 5 Koniec historii Tak,to bya rzeczywicie porcz jego wasnego ka.Jeszcze wicej ucieszyo go przekonanie,e ma jeszcze tyle czasu,i wystarczy go na gruntowne zreformowanieswego ycia. Bd y,pamitajc o przeszoci,teraniejszoci i przyszoci!przyrzeka sobie wstajc. Duchy trzech czasw pokonay mnie zupenie.O,Jakubie Marley!Cze i bogosawiestwo Niebiosom i wigilii Boego Narodzenia za ich dobrodziejstwo!Skadam im dziki na kolanach, stary Jakubie Marley;tak jest,na kolanach! By tak podniecony i oywiony dobrymi zamiarami,e jego saby,drcy gos nie odpowiada sile przepeniajcych go uczu.ka gwatownie,a twarz jego zleway strumienie ez. S na swoim miejscu!zawoa,caujc kotary ka. Nikt ich nie zerwa,nikt nie naruszy ich piercieni.Jestem tutaj,a obrazy tego,co si zdarzy mogo,mog jeszcze by rozwiane.Wiem,e one znikn,jestem o tym przekonany. Jego drce ze wzruszenia rce nie mogy sobie poradzi z ubraniem;wdziewa rzeczyna lew stron,szarpa je,upuszcza,sowem wyprawia z nimi istne awantury. Nie pojmuj doprawdy,co si ze mn dzieje!mwi,miejc si i paczc jednoczenie, przy czym wdziewa skarpetki na rce,stajc si podobnym do statui Laokoona opasanego wami. Jestemlekki jak pirko;szczliwy jak anio;wesoy jak student;oszoomiony jak pijak!ycz wszystkim,caemu wiatu,wesoych wit i pomylnego Nowego Roku!Wiwat! W podskokach pobieg do pokoju bawialnegoitam przystan zadyszany. Wszystko w porzdku! woa,rozgldajcsi dokoa. Oto rondelek,w ktrym odgrzewaem swj kleik!A to drzwi,przez ktre wszed duch Marleya!Oto miejsce,gdzie siedzia duch wit dzisiejszych!Okno,z ktrego patrzyem na bdzce w powietrzu duchy! Wszystko w porzdku!Wszystko na swoim miejscu!To sinaprawd dziao!Ha!ha!ha! U czowieka,ktry przez tyle lat nie wiedzia,co to miech teraz brzmia on dziwnie...By to jakby pocztek radosnego umiechu przyszoci. Nie wiem,ktrego dzi mamy mwi sam do siebie Scrooge nie wiem te,jak dugo przebywaem z duchami.Jestem jak nowo narodzone dziecko.Mniejsza z tym.Waciwie pragn by dzieckiem.Wiwat!... Jego okrzyki przytumiy dzwony kocielne,ktre wydobyway z siebie wyjtkowo radosne dwiki. Di,di,don,bum!Di,di,don,bum!Ding,don- g!Ding,dong!Cudownie!Wspaniale! Zachwycajco!Pobieg do okna,otworzy je iwychyli si.Ani mgy,ani wilgoci. Jasny,pogodny,mrony dzie,jeden z tych,ktre orzewiaj i rozweselaj dusz,pobudzajc krew do szybszego krenia.Wspaniale! Co to dzi mamy za dzie?zapyta przez okno maego chopca w odwitnym ubraniu, ktry zatrzyma si przed oknem,bo moe chcia si Scrooge owi przypatrze. Co?? mrukn zdziwiony chopiec. Pytam,jaki dzie dzi mamy,mj chopcze powtrzy Scrooge. Dzisiaj??Oczywicie Boe Narodzenie. Boe Narodzenie?? szepn Scrooge. Wic go nie straciem.Duchy dokonay wszystkiego w cigu jednej nocy.Pewnie mog one robi wszystko,co im si ywnie podoba.Kto by w to mia wtpi.Hej!Podejdtu bliej,miy chopcze! Czego pan sobie yczy?? Czy wiesz,gdzie jest sklep z drobiem?Z bitym drobiem?O tam,na rogu drugiej ulicy. Wiem.Znam doskonale ten sklep. Mdry chopak!! szepn do siebie Scrooge.Bardzo roztropny chopak.A gono doda: Nie wiesz przypadkiem,czy nie sprzedali tego wielkiego indyka,ktry wczoraj wieczorem jeszcze wisia w oknie wystawy? Aha,tego,jak nie przymierzajc,ja cay? Dowcipny chopak! zachwyca si Scrooge.Prawdziwa przyjemno rozmawia z takim malcem...Tak,tak,mj koteczku,ten sam. Wisi jeszcze. Czy to moliwe??!-zawoa Scrooge uradowany -A wic biegnij i kup go. Pan sobie ze mnie artuje.... wzruszy ramionami chopiec. Ale nie,wcale nie artuj zapewnia Scrooge mwi najzupeniej serio.Id,kup tego indyka i ka go przynie tutaj,a ja wska,komu go naley dorczy.Wr tu ze sucym sklepowym,dostaniesz za to szylinga. Chopiec pomkn jak kula. Pol tego indyka mojemu pomocnikowi szepta do siebie Scrooge,zacierajc rceiumiechajc si wesoo.Rcz,e mu nawet na myl nie przyjdzie,kto mu go przysya.Indyk jest co najmniej dwa razy tak duy,jak Tiny Tim.Jestem pewien,e Bobnie bdzie si gniewa za t niespodziank.To si nazywa figiel! Napisa adres niezupenie pewn rk,zszed na d otworzy drzwi i czeka tam na indyka. Gdy sta przed drzwiami,uwag jego zwrcia koatka. Poczciwa!!Bd ci kocha,dopki ycia mistarczy...zawoa,gaszczc j pieszczotliwie. Dziwna rzecz,e nigdy przedtem nie zwrciem na ni uwagi.Jak ona sympatycznie wyglda! Lecz oto indyk.Hej,daj go tutaj!Jak si masz,chopcze!ycz ci wesoych wit. Indyk by ogromny.Trudno byo wprost uwierzy,eby tak wielki i ciki ptak mg si utrzyma na wasnych nogach. Ale przyjacielu rzek Scrooge nie dodwigasz go do Camden Town.Musisz wzi dorok. Mwic to odliczy naleno za indyka i zadorok,miejc si przy tym bez przerwy.Potem wrci na gr,cay spocony i zadyszany,ale wci si jeszcze mia. Nieatwo mu przyszo z ogoleniem,poniewa rce mu dray.Wiadomo przecie,e czynno ta wymaga wielkiej uwagi.Ale gdyby nawet odci sobie brzytw kawaek nosa,to i wwczas nie straciby dobrego humoru. Ogoliwszy si,przywdzia najlepsze ubranie i wyszed przej si nieco. Ludzie ju wyroili si z domw i snuli si tumnie,weseli,oywieni,jak wtedy,kiedy odbywa wdrwk po ulicach Londynu z duchem obecnych wit. Z zaoonymi w ty rkoma,Scrooge szed powoli,patrzy na ludzi wesoo si umiecha. Mia tak sympatyczn min,e kilku jegomociw,ju w dobrych humorach,zaczepio go sowami: Dzie dobry,sir!yczymy wesoych wit!Scrooge czsto potem zapewnia,e nigdy wyciu nie sysza sw,ktre by rwnie przyjemnie brzmiay. Przeszedszy kilka krokw,spostrzeg idcego naprzeciw powanego dentelmena,ktry odwiedzi go wczoraj w kantorze,pytajc:Firma Scrooge i Marley,jeeli si nie myl? Scrooge dozna uczucia wstydu na myl,e czowiekten obrzuci go pogardliwym wzrokiem, lecz jednoczenie zrozumia,jak powinien postpi.Zbliy si do niego,chwyci za obie rce i ciskajc je,rzek; Witam pana.Jake zdrowie?Spodziewam si,e wczorajsza kwesta udaa si?Nieprawda? Paski sposb mylenia jest bardzo szlachetny,zaszczyt panu przynosi.ycz panu wesoych wit. Pan Scrooge?? Tak,to moje nazwisko.Niech mi bdzie wolno usprawiedliwi si przed panem...Ot,czy nie mgbym prosi pana...Tu Scrooge co mu szepn do ucha. Czyja dobrze usyszaem?zawoa tamten oszoomiony.Drogi panie Scrooge,czy pan to mwi serio? Najzupeniej serio! zapewnia Scrooge.Ani pensa mniej.Przecie pac stary dug.Wic kiedy mog si pana spodziewa? Ale,drogi panie odpowiedzia jegomo,serdecznie ciskajc do Scrooge a nie wiem doprawdy,jak mam panu dzikowa za tak hojn ofia... Ani sowa o tym przerwa Scrooge bardzo pana prosz,niech to zostanie midzy nami. Zechce mnie pan tylko odwiedzi?Czy mog na to liczy? Ale z ca pewnoci! zawoa skwapliwie powany jegomo.Nie ulegao wtpliwoci, e ma szczery i niezomny zamiar jak najrychlej zoy wizyt Scrooge owi. Dzikuj panu rzek Scrooge nieskoczenie jestem panu wdziczny!Do miego zobaczenia! Wszed do kocioa,potem przeszed kilka ulic,uwanie obserwujc spotykanych ludzi. Gaska pieszczotliwie gwki mijajcych go dzieci,wypytywa i hojnie obdarza ebrakw, zaglda do suteren i w okna mieszka parterowych.Wszystko mu si nadzwyczajnie podobao. Nigdy nie przypuszcza,eby zwyka przechadzka moga dostarczy takiej przyjemnoci. Po poudniu skierowa si ku dzielnicy,w ktrej mieszka jego siostrzeniec. Kilkanacie razy przeszed przed domem,zanim odway si wej do sieni i zapuka do drzwi. Czy pan w domu,moje dziecko? zapyta sucej,modej i adnej dziewczyny. W domu,panie. Gdzie jest?? W jadalni,razem z pani.Niech pan pozwoli,zaprowadz. Dzikuj ci,pikne dziecko,sam pjd.Pan twj zna mnie dobrze.To rzekszy,Scrooge zbliy si do jadalni,ostronie nacisn klamk i wsun gow przez uchylone drzwi. W tej chwili wanie odbywao si sprawdzanie witecznie zastawionego stou.Maonkowie dokonywali tej czynnociskrupulatnie,jak przystoi na mod par,ktra jest zwykle na tym punkcie bardzo wraliwa i pragnaby pod tym wzgldem sta ponad wszelk krytyk. Fred!! szepn Scrooge. ona siostrzeca nerwowo drgna,jakby usyszaa co bardzo przykrego.Gdyby Scrooge zauway,e siedziaa w wygodnym fotelu,ze stoeczkiem pod nogami,przypatrujc si z ca uwag nakryciu,nigdy nie omieliby si jej zaniepokoi w ten sposb. Kto tam?? krzykn Fred. Kt,u Boga? To ja,twj wuj,Scrooge.Przychodz zjez wami obiad.Czy mog wej? Czy moe wej?Take pytanie!Scrooge powinien by podzikowa Bogu,e siostrzeniec z radocinie urwa mu rki przy powitaniu... Po upywie dziesiciu minut Scrooge czu si tutaj jak we wasnym domu.Niepodobna sobie wyobrazi co serdeczniejszego nad to,jak go tu przyjto.ona Freda nie daa si wyprzedzi mowi,jak rwnie Topper i maa,pulchna siostra ony Freda,i wszyscy gocie,ktrzy si kolejno zjawiali.Cae towarzystwo byo zachwycajce,uroczo si bawili,mia harmonia panowaa w tym gronie...Prawdziwe szczcie! Nazajutrz Scrooge uda si do kantoru. Wsta wczeniej ni zwykle,gdy postanowi zapa Boba na spnieniu.Bardzo tego pragn i udao mu si.Mia t przyjemno.Zegar wybi dziewit,a Boba jeszcze nie byo.Kwadranspo dziewitej jeszcze go nie ma.Spni si o cae osiemnacie i p minuty.Scroogeotworzy szeroko drzwi swego pokoju,aby widzie,jak Cratchit bdzie si przemyka do swej wyzibionej komrki. Bob ju w sieni zdj kapelusz i szalik,a otworzywszy drzwi natychmiast usiad naswoim stoku i jego piro zaczo tak szybko posuwa si po papierze,jakby chciao dogoni stracony czas. A to co? burkn Scrooge,starajc si swemu gosowi nada ton jak najbardziej surowy. Jak mona tak si opnia?Co pan sobie myli? Wiem,zawiniem szepn pokornie Cratchit bardzo pana przepraszam za spnienie.... Spnienie!burkn znw Scrooge.Ja sdz,e to porzdne spnienie.Prosz tu do mnie! Przecie zdarzyo si to tylko raz w cigucaego roku...usprawiedliwia si Cratchit,wychodzc ze swej nory. Nie powtrzy si to wicej,zapewniam pana.Wczoraj zabawiem si troch. Wszystko to bardzo piknie przerwa muScrooge musz jednak owiadczy panu,ewcale nie myl duej znosi czego podobnego.Dlatego cign dalej,zeskakujc szybko z krzesa i dajc Bobowi takiego kuksaca,a ten zatoczy si do swojej komrki dlatego... ni Cratchit. j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AA3 9podwyszam panu pensj! Bob,przeraony,rzuci si do linii lecej nakantorku.Mia zamiar schwyci Scrooge a za konierz,zawoa ludzi i przy ich pomocy wpakowa pryncypaa w kaftan bezpieczestwa. Nie doszo do tego. ycz ci wesoych wit,Robercie!odezwa si Scrooge tak powanie i tak serdecznie,e nie mona byo wtpi w szczero jego sw,tym bardziej,e jednoczenie poklepa Boba po ramieniu z poufaoci dobrego przyjaciela.-Z caego serca pragn,aby tegoroczne wita wynagrodziy ci wszystkie wita,ktre tu ze mn spdzi.Tak jest,Robercie,podwyszam ci pensj i doo wszelkich stara,aby postawi na nogi twoj rodzin,padajc z przepracowania. Rozpatrzymy t spraw dzi po poudniu,przy szklance gorcego grogu.A teraz,Robercie, rozpal ogie na kominku i nie auj wgla! Scrooge zrobi wicej ni obieca.Co za domalekiego Tima,ktry wcale nie umar sta si dla drugim ojcem. Zmieni si zupenie.Odtd by dobrym przyjacielem i chlebodawc,sowem takim czowiekiem jakimi bywali ludzie za dobrych,starych czasw,w dobrym,starym kraju. Niektrzy szydzili z tej zmiany,lecz on nie zwraca na to uwagi.Mia tyle rozumu,e wiedzia, i to,co na wiecie dobre zawsze jest przedmiotem szyderstwa ze strony niektrych ludzi.Ich naley uwaa za lepych.Scrooge sdzi te,e lepiej,aby kalectwo ujawniao si w postaci zmarszczek dokoa oczu,wywoanych cigym umiechaniem si do blinich,ni w innej mniej przyjemnej postaci.Jego dusza pena bya pogody i radoci i to mu wystarczao do szczcia.Z duchami wicejspotka nie mia,natomiast pozawizywa przyjanie z ludmi i podtrzymywa je,a cae jego ycie toczyo si wrd dobrych uczynkw.Jako mwiono pniej,e nikt takprzykadnie nie obchodzi wit Boego Narodzenia,jak on. ycz Wam z caej duszy,eby tak o Was mwiono,drodzy Czytelnicy,a take o mnie i o wszystkich,a wtedy jak piknie powiedzia maleki Tim Bg bdzie bogosawi wszystkim i kademu z osobna.------Konwersja: rpg6@go2.pl nie jego.Zmienio si umeblowanie,a na miejscu szefa siedzia kto nieznany. Rka ducha wci nie zmieniaa kierunku. Scrooge wrci do zjawy i posusznie uda si za ni,starajc si rozwiza w myli pytanie: dlaczego nie zobaczy siebie w kantorze i co si mogo z nim sta? Nagle zatrzymali si przed elaznymi sztachetami,wrd ktrych znajdowaa si wielka brama.Scrooge uwanie rozejrza si wokoo,chcia bowiem ustali,gdzie si znajduj. Byli na cmentarzu. Tu,pod ziemi,na gbokoci kilku okci,lea ten nieszczsny czowiek,ktrego nazwisko mia niebawem pozna. Cmentarz otaczao nieskoczone mnstwo cian domw,a caa jego powierzchnia zaronita bya trawami i chwastami rolinami mierci,a nie ycia. Duch,stojc wrd mogi,wskazywa na jedn z nich. Scrooge,drc cay,zbliy si do niej. Duch pozornie wcale si nie zmieni,lecz Scrooge owi zdawao si,i w jego ponurej, majestatycznej postaci spostrzegaco nowego,co go do gbi poruszao... Zanim zbli si do grobowca,ktry mi wskazujesz rzek odpowiedz mi na jedno jedyne pytanie.Chc mianowicie wiedzie,czy to,co widz,jest obrazem tego,co musi si speni,czy te tego,co moe nastpi? Zamiast odpowiedzi,duch dotkn rk mogiy,przy ktrej stali. Zapewne mwi Scrooge dalej czowiek w yciu musi i t drog,jak sam obra i doj do pewnych,odpowiadajcych jej,rezultatw.Alejeeli czowiek opuci dawn swoj drog iskieruje si na inn,to przecie osignie tei inny rezultat.Powiedz,czy takie znaczenie maj obrazy,jakie mi pokazae?Duch wcista nieruchomy,wskazujc grobowiec.Scrooge,drc caym ciaem ze strachu,niemal peznc,przysun si do grobowca i przeczyta na nim swoje wasne nazwisko: EBENEZER SCROOGE Wic to samego siebie widziaem?! zawoa,padajc na kolana.Teraz palec ducha przesuwa si,raz po raz,od jego osoby do mogiy. Nie,duchu!O,nie! zawoa Scrooge.Duch wci powtarza ten sam ruch rk. Duchu!! krzykn Scrooge,chwytajc paszcz widma. Wysuchaj mnie...Ja ju nie jestem tym czowiekiem,jakim byem dochwili spotkania si z tob...Nie jestem i niebd przenigdy... Dlaczego pokazae mi takstraszne rzeczy?Czy dla mnie nie ma ju ratunku? Rka ducha po raz pierwszy zadraa. O,dobry duchu! baga Scrooge,lec u stp widma z twarz zwrcon do ziemi. Zmiuj si nade mn,ratuj mnie!Powiedz,e jeeli zmieni ycie,to zmieni te obrazy,jakie mi pokazae... Rka widma poruszya si,jakby przytakujco. Odtd z caej duszy bd czci wita Boego Narodzenia przyrzeka ze skruch Scrooge i przez cay rok bd na nie z radoci czeka.Bd te pamit ao przeszoci,teraniejszoci i przyszoci.Wszystkie trzy duchy,ktre mnie odwiedziy,y bd we mnie.O,duchu,powiedz, e mog zetrze napis z tego grobowca... Z rozpacz chwyci do ducha. Ten usiowa j wydrze,ale Scrooge trzyma z caej siy.Duch jednak by silniejszy od niego i uwolni rk. Scrooge jeszcze raz wznis donie,aby znw baga o zmian swego losu.Nagle zobaczy,e paszcz i kaptur widma zmniejszaj si,kurcz,a wreszcie cae zjawisko przemienio si w porcz jego wasnego ka... Rozdzia 5 Koniec historii Tak,to bya rzeczywicie porcz jego wasnego ka.Jeszcze wicej ucieszyo go przekonanie,e ma jeszcze tyle czasu,i wystarczy go na gruntowne zreformowanieswego ycia. Bd y,pamitajc o przeszoci,teraniejszoci i przyszoci!przyrzeka sobie wstajc. Duchy trzech czasw pokonay mnie zupenie.O,Jakubie Marley!Cze i bogosawiestwo Niebiosom i wigilii Boego Narodzenia za ich dobrodziejstwo!Skadam im dziki na kolanach, stary Jakubie Marley;tak jest,na kolanach! By tak podniecony i oywiony dobrymi zamiarami,e jego saby,drcy gos nie odpowiada sile przepeniajcych go uczu.ka gwatownie,a twarz jego zleway strumienie ez. S na swoim miejscu!zawoa,caujc kotary ka. Nikt ich nie zerwa,nikt nie naruszy ich piercieni.Jestem tutaj,a obrazy tego,co si zdarzy mogo,mog jeszcze by rozwiane.Wiem,e one znikn,jestem o tym przekonany. Jego drce ze wzruszenia rce nie mogy sobie poradzi z ubraniem;wdziewa rzeczyna lew stron,szarpa je,upuszcza,sowem wyprawia z nimi istne awantury. Nie pojmuj doprawdy,co si ze mn dzieje!mwi,miejc si i paczc jednoczenie, przy czym wdziewa skarpetki na rce,stajc si podobnym do statui Laokoona opasanego wami. Jestemlekki jak pirko;szczliwy jak anio;wesoy jak student;oszoomiony jak pijak!ycz wszystkim,caemu wiatu,wesoych wit i pomylnego Nowego Roku!Wiwat! W podskokach pobieg do pokoju bawialnegoitam przystan zadyszany. Wszystko w porzdku! woa,rozgldajcsi dokoa. Oto rondelek,w ktrym odgrzewaem swj kleik!A to drzwi,przez ktre wszed duch Marleya!Oto miejsce,gdzie siedzia duch wit dzisiejszych!Okno,z ktrego patrzyem na bdzce w powietrzu duchy! Wszystko w porzdku!Wszystko na swoim miejscu!To sinaprawd dziao!Ha!ha!ha! U czowieka,ktry przez tyle lat nie wiedzia,co to miech teraz brzmia on dziwnie...By to jakby pocztek radosnego umiechu przyszoci. Nie wiem,ktrego dzi mamy mwi sam do siebie Scrooge nie wiem te,jak dugo przebywaem z duchami.Jestem jak nowo narodzone dziecko.Mniejsza z tym.Waciwie pragn by dzieckiem.Wiwat!... Jego okrzyki przytumiy dzwony kocielne,ktre wydobyway z siebie wyjtkowo radosne dwiki. Di,di,don,bum!Di,di,don,bum!Ding,don- g!Ding,dong!Cudownie!Wspaniale! Zachwycajco!Pobieg do okna,otworzy je iwychyli si.Ani mgy,ani wilgoci. Jasny,pogodny,mrony dzie,jeden z tych,ktre orzewiaj i rozweselaj dusz,pobudzajc krew do szybszego krenia.Wspaniale! Co to dzi mamy za dzie?zapyta przez okno maego chopca w odwitnym ubraniu, ktry zatrzyma si przed oknem,bo moe chcia si Scrooge owi przypatrze. Co?? mrukn zdziwiony chopiec. Pytam,jaki dzie dzi mamy,mj chopcze powtrzy Scrooge. Dzisiaj??Oczywicie Boe Narodzenie. Boe Narodzenie?? szepn Scrooge. Wic go nie straciem.Duchy dokonay wszystkiego w cigu jednej nocy.Pewnie mog one robi wszystko,co im si ywnie podoba.Kto by w to mia wtpi.Hej!Podejdtu bliej,miy chopcze! Czego pan sobie yczy?? Czy wiesz,gdzie jest sklep z drobiem?Z bitym drobiem?O tam,na rogu drugiej ulicy. Wiem.Znam doskonale ten sklep. Mdry chopak!! szepn do siebie Scrooge.Bardzo roztropny chopak.A gono doda: Nie wiesz przypadkiem,czy nie sprzedali tego wielkiego indyka,ktry wczoraj wieczorem jeszcze wisia w oknie wystawy? Aha,tego,jak nie przymierzajc,ja cay? Dowcipny chopak! zachwyca si Scrooge.Prawdziwa przyjemno rozmawia z takim malcem...Tak,tak,mj koteczku,ten sam. Wisi jeszcze. Czy to moliwe??!-zawoa Scrooge uradowany -A wic biegnij i kup go. Pan sobie ze mnie artuje.... wzruszy ramionami chopiec. Ale nie,wcale nie artuj zapewnia Scrooge mwi najzupeniej serio.Id,kup tego indyka i ka go przynie tutaj,a ja wska,komu go naley dorczy.Wr tu ze sucym sklepowym,dostaniesz za to szylinga. Chopiec pomkn jak kula. Pol tego indyka mojemu pomocnikowi szepta do siebie Scrooge,zacierajc rceiumiechajc si wesoo.Rcz,e mu nawet na myl nie przyjdzie,kto mu go przysya.Indyk jest co najmniej dwa razy tak duy,jak Tiny Tim.Jestem pewien,e Bobnie bdzie si gniewa za t niespodziank.To si nazywa figiel! Napisa adres niezupenie pewn rk,zszed na d otworzy drzwi i czeka tam na indyka. Gdy sta przed drzwiami,uwag jego zwrcia koatka. Poczciwa!!Bd ci kocha,dopki ycia mistarczy...zawoa,gaszczc j pieszczotliwie. Dziwna rzecz,e nigdy przedtem nie zwrciem na ni uwagi.Jak ona sympatycznie wyglda! Lecz oto indyk.Hej,daj go tutaj!Jak si masz,chopcze!ycz ci wesoych wit. Indyk by ogromny.Trudno byo wprost uwierzy,eby tak wielki i ciki ptak mg si utrzyma na wasnych nogach. Ale przyjacielu rzek Scrooge nie dodwigasz go do Camden Town.Musisz wzi dorok. Mwic to odliczy naleno za indyka i zadorok,miejc si przy tym bez przerwy.Potem wrci na gr,cay spocony i zadyszany,ale wci si jeszcze mia. Nieatwo mu przyszo z ogoleniem,poniewa rce mu dray.Wiadomo przecie,e czynno ta wymaga wielkiej uwagi.Ale gdyby nawet odci sobie brzytw kawaek nosa,to i wwczas nie straciby dobrego humoru. Ogoliwszy si,przywdzia najlepsze ubranie i wyszed przej si nieco. Ludzie ju wyroili si z domw i snuli si tumnie,weseli,oywieni,jak wtedy,kiedy odbywa wdrwk po ulicach Londynu z duchem obecnych wit. Z zaoonymi w ty rkoma,Scrooge szed powoli,patrzy na ludzi wesoo si umiecha. Mia tak sympatyczn min,e kilku jegomociw,ju w dobrych humorach,zaczepio go sowami: Dzie dobry,sir!yczymy wesoych wit!Scrooge czsto potem zapewnia,e nigdy wyciu nie sysza sw,ktre by rwnie przyjemnie brzmiay. Przeszedszy kilka krokw,spostrzeg idcego naprzeciw powanego dentelmena,ktry odwiedzi go wczoraj w kantorze,pytajc:Firma Scrooge i Marley,jeeli si nie myl? Scrooge dozna uczucia wstydu na myl,e czowiekten obrzuci go pogardliwym wzrokiem, lecz jednoczenie zrozumia,jak powinien postpi.Zbliy si do niego,chwyci za obie rce i ciskajc je,rzek; Witam pana.Jake zdrowie?Spodziewam si,e wczorajsza kwesta udaa si?Nieprawda? Paski sposb mylenia jest bardzo szlachetny,zaszczyt panu przynosi.ycz panu wesoych wit. Pan Scrooge?? Tak,to moje nazwisko.Niech mi bdzie wolno usprawiedliwi si przed panem...Ot,czy nie mgbym prosi pana...Tu Scrooge co mu szepn do ucha. Czyja dobrze usyszaem?zawoa tamten oszoomiony.Drogi panie Scrooge,czy pan to mwi serio? Najzupeniej serio! zapewnia Scrooge.Ani pensa mniej.Przecie pac stary dug.Wic kiedy mog si pana spodziewa? Ale,drogi panie odpowiedzia jegomo,serdecznie ciskajc do Scrooge a nie wiem doprawdy,jak mam panu dzikowa za tak hojn ofia... Ani sowa o tym przerwa Scrooge bardzo pana prosz,niech to zostanie midzy nami. Zechce mnie pan tylko odwiedzi?Czy mog na to liczy? Ale z ca pewnoci! zawoa skwapliwie powany jegomo.Nie ulegao wtpliwoci, e ma szczery i niezomny zamiar jak najrychlej zoy wizyt Scrooge owi. Dzikuj panu rzek Scrooge nieskoczenie jestem panu wdziczny!Do miego zobaczenia! Wszed do kocioa,potem przeszed kilka ulic,uwanie obserwujc spotykanych ludzi. Gaska pieszczotliwie gwki mijajcych go dzieci,wypytywa i hojnie obdarza ebrakw, zaglda do suteren i w okna mieszka parterowych.Wszystko mu si nadzwyczajnie podobao. Nigdy nie przypuszcza,eby zwyka przechadzka moga dostarczy takiej przyjemnoci. Po poudniu skierowa si ku dzielnicy,w ktrej mieszka jego siostrzeniec. Kilkanacie razy przeszed przed domem,zanim odway si wej do sieni i zapuka do drzwi. Czy pan w domu,moje dziecko? zapyta sucej,modej i adnej dziewczyny. W domu,panie. Gdzie jest?? W jadalni,razem z pani.Niech pan pozwoli,zaprowadz. Dzikuj ci,pikne dziecko,sam pjd.Pan twj zna mnie dobrze.To rzekszy,Scrooge zbliy si do jadalni,ostronie nacisn klamk i wsun gow przez uchylone drzwi. W tej chwili wanie odbywao si sprawdzanie witecznie zastawionego stou.Maonkowie dokonywali tej czynnociskrupulatnie,jak przystoi na mod par,ktra jest zwykle na tym punkcie bardzo wraliwa i pragnaby pod tym wzgldem sta ponad wszelk krytyk. Fred!! szepn Scrooge. ona siostrzeca nerwowo drgna,jakby usyszaa co bardzo przykrego.Gdyby Scrooge zauway,e siedziaa w wygodnym fotelu,ze stoeczkiem pod nogami,przypatrujc si z ca uwag nakryciu,nigdy nie omieliby si jej zaniepokoi w ten sposb. Kto tam?? krzykn Fred. Kt,u Boga? To ja,twj wuj,Scrooge.Przychodz zjez wami obiad.Czy mog wej? Czy moe wej?Take pytanie!Scrooge powinien by podzikowa Bogu,e siostrzeniec z radocinie urwa mu rki przy powitaniu... Po upywie dziesiciu minut Scrooge czu si tutaj jak we wasnym domu.Niepodobna sobie wyobrazi co serdeczniejszego nad to,jak go tu przyjto.ona Freda nie daa si wyprzedzi mowi,jak rwnie Topper i maa,pulchna siostra ony Freda,i wszyscy gocie,ktrzy si kolejno zjawiali.Cae towarzystwo byo zachwycajce,uroczo si bawili,mia harmonia panowaa w tym gronie...Prawdziwe szczcie! Nazajutrz Scrooge uda si do kantoru. Wsta wczeniej ni zwykle,gdy postanowi zapa Boba na spnieniu.Bardzo tego pragn i udao mu si.Mia t przyjemno.Zegar wybi dziewit,a Boba jeszcze nie byo.Kwadranspo dziewitej jeszcze go nie ma.Spni si o cae osiemnacie i p minuty.Scroogeotworzy szeroko drzwi swego pokoju,aby widzie,jak Cratchit bdzie si przemyka do swej wyzibionej komrki. Bob ju w sieni zdj kapelusz i szalik,a otworzywszy drzwi natychmiast usiad naswoim stoku i jego piro zaczo tak szybko posuwa si po papierze,jakby chciao dogoni stracony czas. A to co? burkn Scrooge,starajc si swemu gosowi nada ton jak najbardziej surowy. Jak mona tak si opnia?Co pan sobie myli? Wiem,zawiniem szepn pokornie Cratchit bardzo pana przepraszam za spnienie.... Spnienie!burkn znw Scrooge.Ja sdz,e to porzdne spnienie.Prosz tu do mnie! Przecie zdarzyo si to tylko raz w cigucaego roku...usprawiedliwia si Cratchit,wychodzc ze swej nory. Nie powtrzy si to wicej,zapewniam pana.Wczoraj zabawiem si troch. Wszystko to bardzo piknie przerwa muScrooge musz jednak owiadczy panu,ewcale nie myl duej znosi czego podobnego.Dlatego cign dalej,zeskakujc szybko z krzesa i dajc Bobowi takiego kuksaca,a ten zatoczy si do swojej komrki dlatego... ni Cratchit. j AT48jx}jӺA48j4jA4 }x} j@jj{AAN@,jI_@jj(